آیا باید دلواپس رفقا خیالی بچه ها باشیم


با دیگران به اشتراک بگذارید

آیا باید نگران دوستان خیالی کودکان باشیم

تصویر و عکس آیا باید نگران دوستان خیالی کودکان باشیم
آیا باید نگران دوستان خیالی کودکان باشیم

مارجری تیلور، روان شناس رشد به یاد ما می آورَد که در اواخر دهۀ ۱۹۹۰ با خانمی دام پزشک به نام الفی ولفی آشنایی پیدا کرده بود. همسر الفی، سمی نام داشت. آن ها چندین سگ و گربه داشتند. همه چیز در دنیای الفی تماماً رنگارنگ۱ بود: موها، پوست، لوازم خانه، روتختی ها، همه چیز. قد بسیار کوتاهی هم داشت.

الفی ولفی، حاصلِ خیال فرزندی چهارساله بود.

این بچه را برای ملاقات تیلور در آزمایشگاه خیال در دانشگاه اورگن آوردند. در آنجا تیلور رابطۀ میان همراهان خیالی و رشد اجتماعی و شناختی کودک به سمت بلوغ را چک میکند. پژوهش های او دیدگاه های منفی موجود دربارۀ دوستان خیالی را عوض کرده و رویکرد محققان به مطالعۀ خیال را متحول کرده است.

الفی ولفی یکی از دوستانی خیالیِ بسیار فراموش نشدنی در پژوهش های تیلور است. او به یاد می آورد که «خیلی با جزئیات و سازمان کشف کرده بود. همراهان خیالی و جهان هایی که در آن میزیند، گاه خیلی با جزئیات می شوند».

به گفتۀ تیلور و همراهانش در حوزۀ پژوهش خیال، همراه خیالیْ دوستی است که کودکْ او را خلق می کند، مرتب دربارۀ آن صحبت میکند و با او تعامل دارد. در طی حدود سی سال تیلور دربارۀ دوستانی خیالی شنیده است که قادر هستند پرواز کنند، در ماه زیند، نامرئی شوند، آتش پرت کنند یا به شکل فضایی ها، خزندگان یا حتی اشیای واقعی، مثل حیوانات عروسکی درآیند.

تیلور نقل میکنید: «هرگاه از فرزندی سؤال میکرد که آیا دوست خیالی دارد و پاسخ مثبت می دهد، باید خودتان را تهیه کنید که خنده نکرد یا آن ها را سؤال پیچ نکنید؛ چون آگاهی نمیدارید بعدش چیست. همیشه چیزهایی که بچه ها برایم تعریف می کنند، مرا سرگرم می کند.»

امبر، دخترِ تیلور برای اولین بار کنجکاویِ او را دربارۀ مفهوم همراهان خیالی برانگیخت. وقتی امبر سه سال داشت، شروع کرد به صحبت کردن دربارۀ فرزندی به نام مایکل رُز. تیلور میاندیشید که او یکی از بچه های مهدکودک امبر است؛ اما هیچ کدام از معلمانِ امبر نام مایکل رز را نشنیده بودند. وقتی فرزندش بعداً گفت که انباری پر از زرافه دارد، تیلور قطعات این پازل را کنار یکدیگر چید: مایکل رز حاصل خیال امبر بود.

تیلور در اواخر دهۀ ۱۹۸۰، بعد از حضور در یکی از سخنرانی های پل هریس، روان شناس دانشگاه هاروارد، مطالعۀ حرفه ای همراهان خیالی را آغاز کرد. هریس پژوهشی را توضیح داد که در آن، جعبه ای خالی به بچه ها داده و از آن ها خواسته بود خیال کنند که هیولایی داخل آن است. بعضی بچه ها بااینکه دیده بودند جعبه خالی است، باز هم به وحشت میافتادند به آن نزدیک شوند. پژوهش هریس این سؤال را برای تیلور به وجود آورده بود که آیا فرزندهایی که دوستان خیالی دارند، مییاندیشند رفیقان نامرئی شان واقعی اند؟

در سال ۱۹۹۹، تیلور کتابی مهم منتشر کرد به نام همراهان خیالی و کودکانی که آن ها را خلق می کنند۲. این اثر حاوی تمام چیزهایی بود که تا آن زمان دانشمندان دربارۀ تخیل کودکان دریافته بودند. داستان امبر و مایکل رز نیز در آن بود. روش تیلور در ارزیابی خیال و گفت و گو های ریزبینانه اش با کودکان و والدینشان نیز با جزئیات در این کتاب تشریح شده است. کودکان امکان می دارد همان لحظه دوستی خیالی دست وپا کنند. چنین چیزی همراهِ خیالی واقعی حساب نمیشود. یا اینکه امکان می دارد ساعت ها با جزئیات دربارۀ دوستان خیالی شان حرف زنند. به همین خاطر تیلور قصه های آن ها را از طریق والدینشان تأیید می کند.

تریسی گلیسن از کالج ولزلی ماساچوست که نقش دوستان خیالی در رشد روان شناختی و اجتماعی را چک میکند، وقتی با تیلور دیدار کرد که او در حال پایان دادن به کتاب خود بود. گلیسن دربارۀ این کتاب نقل میکنید: «به نظر من ]این کتاب[ به منزلۀ کتاب مقدسِ همراهان خیالی است.» گلیسن معتقد است که تیلور نقشی اصلی در مقابله با تصاویر کلیشه ای ایفا کرده است که معمولاً به فرزندهایی با دوستان خیالی نسبت می دهیم.

همراهان خیالی بسیار شایع تر از آن اند که مردمان مییاندیشند. حدود دوسوم کودکان چنین همراهانی دارند و چنین پدیده ای معمولاً بین سه سالگی تا هشت سالگی پیش مییاید؛ البته نوجوانانی هم هستند که آن ها را از زمان خردسالی حفظ می کنند یا در زمان نوجوانی خَلقشان می کنند.

به لحاظ تاریخی، بسیاری از پژوهشگران و والدین معتقد بوده اند که همراهان خیالی مضر یا بدند و نشانۀ کمبود اجتماعی، تسخیرشدن توسط شیاطین یا مریضی ذهنی به حساب مییایند؛ مثلاً اَنزْلی گیلپین، برجسته ترین روان شناس آزمایشگاه دانش درحال توسعه۳ در دانشگاه آلاباما، اخیراً شنیده بود که مادری مییاندیشد امکان می دارد فرزندش اسکیزوفرنی داشته باشد، اما معلوم شد که بچه فقط دوستی خیالی دارد.

گیلپین نقل میکنید: «قطعاً امروزه بسیاری از والدین وقتی می بینند فرزندهایشان با کسی صحبت میکنند که وجود ندارد، دچار واهمه می شوند.» او معتقد است کودکانی که متوجه این دغدغه می شوند، امکان می دارد از ترس، قبول نکنند که دوستی خیالی دارند.

اما مخفی کردن بعضی دوستان خیالی از والدین سخت است؛ چون به صورت بدذات، پرخاشگر یا سلطه جو پدیدار می شوند. کودکان گاهی تحت سلطۀ مخلوقِ خود درمی آیند. دوستان خیالیِ آن ها قادر هستند باعث شوند که کودکان چیزهایی بگویند و کارهایی بکنند که برایشان گرفتاری به وجود می آورد؛ مثلاً آن طور که تیلور به یاد می آورد، فرزندی که الفی ولفی را خلق کرده بود، او را «یه جورایی مثل تروریستا» توصیف می کرد.

گیلپین توضیح می دهد: «واقعاً به چشم مییاید این گونه روابط با دوستان خیالی از لحاظ عاطفی بودن و استقلال، روابط با دیگر کودکان را تقلید می کنند.» او نقل میکنید ویژگی دوستی های خیالی، ملغمه ای از احساسات مثبت و منفی است؛ همچون روابط سالم با هم سن وسالان در دنیای واقعی.

چیزی که شاید خلاف انتظار باشد، این است که پژوهش های تیلور و دیگران نمایان کرده است که باوجود پیچیدگی دوستی های خیالی و شباهتشان به روابط دنیای واقعی، کودکان متوجه می شوند که دوستان خیالی شان تلقین اند. به گفتۀ تیلور «بسیاری از کودکان در مرحله ای از گفت و گو های پژوهشی می خواهند اطمینان حاصل کنند که شما گیج نشده اید. آن ها می گویند: \’می دونی؟ اون فقط یه دختر کوچولوی خیالیه.\’»

تیلور در کتاب خود یادآور می شود که بنا به تصور عام، همراهان خیالی نشانۀ هوش برترند؛ اما شواهد برای وجود چنین رابطه ای قانع کننده نیست: «درست نیست که همه بچه های باهوش همراهان خیالی خلق می کنند و البته فقط بچه های باهوش هم نیستند که آن ها را خلق می کنند.» او اضافه میکند: «نداشتن دوست خیالی هیچ ربطی به قدرتمندی فکری کودک ندارد.»

البته به گفتۀ تیلور، میان کودکان در بر می داری همراهان خیالی و کودکان بدون آن ها، تفاوت های کوچک و معنادار آماری وجود دارد و این تفاوت ها معمولاً مثبت اند؛ مثلاً کودکانی که رفیقان خیالی دارند، معمولاً دایرۀ واژگانشان کمی گسترده تر است، کمتر خجالتی اند و خوب قادر هستند نظرات دیگران را درک کنند.

تیلور در طول تحقیقاتش متوجه شده است که کودکانی که قبل از زمان مدرسه، دوستان خیالی دارند، معمولاً تا مکانی جلو میروند که نوعی دنیای خیالی کامل یا به واژه ای پاراکوسم۴ خلق می کنند. این دنیاها معمولاً در بر می داری جزئیات بوده و جغرافی، دستگاه های حمل ونقل، دولت ها و تعطیلات خود را دارند. تیلور در پژوهشی که ماه ژوئن سال قبل در ژورنال پژوهش های خلاقیت۵ منتشر شد، با چهار کودک دربارۀ پاراکوسم هایشان مصاحبه کرد و دریافت که این دنیاها، جاای برای ابراز خلاقیت و همچنین سکویی برای بازی با دوستان و کاوش دنیای واقعی با آن هاست.

اخیراً تیمِ تیلور تفسیری را به پایان برده اند که البته هنوز انتشار داده نشده است. این تحلیل نمایان میکند که هفده درصد از میان حدود دویست نفری که مطالعه شده اند، پاراکوسم خلق کرده اند. هنوز مشخص نیست چه کسری از کودکانی که همراهان خیالی دارند، به سوی این دنیاهای پیچیده جلو میروند یا این دو چه ارتباط روان شناختی ای دارند؛ اما تیلور ابراز امید می کند که بررسی های فرا رسنده، اطلاعات بیشتری در این باره فراهم کند.

تیلور و یکی از دانشجویان فارغ التحصیلش به نام نیومی اگیار اخیراً چک کرده اند که آیا شخصیت های جایزی هم قادر هستند همان نوع همراهیِ شبیه به دوستانِ خیالی را فراهم کنند؟ به گفتۀ تیلور «درک این مسئله اهمیتی می دارد؛ چون کودکان بیش ازپیش مشغول شخصیت های روی پرده و حقیقت جایزی اند».

در شمارۀ آوریل ۲۰۱۵ نشریۀ کاگنِتیو دِوِلوپمنت۶، این دو محقق حاصل بررسی های خود را انتشار دادند. آنان در این پژوهش، تعامل اجتماعی کودکان با یک سگ جایزی و یک سگ عروسکی را مقایسه کردند. آن ها دریافتند که کودکان، سگ جایزی را جالب و سرگرم کننده به شمار می آورند؛ اما دربارۀ سگ مخملی احساس مراقبت و دوستی می کنند. کودکان گاهی، اشیای غیرزنده را دوستان خیالی به شمار می آورند؛ اما به گفتۀ تیلور، بعضی محققان معتقدند که این اشیا، همراهان خیالیِ واقعی نیستند. نتایجْ این گونه القا می کند که کودکان در مقایسه با فناوری، رابطه ای عمیق تر با اشیای ملموس برقرار می کنند؛ اما برای نتیجه گیری قاطع تر، پژوهش های بیشتری ضروری است.

بسیاری از کودکان هر قدر هم که متمرکز بر دوستان خیالی شان باشند، با افزایش سن حتی از یاد میبرند که چنین دوستی داشته اند. این مسئله امکان می دارد طی دو سال از قطع رابطه با همراه خیالی اتفاق بیفتد. به گفتۀ تیلور «این دوستان در زمان خود بسیار خاص و عزیز به چشم مییایند؛ اما وقتی بعدها با خردسالی مصاحبه می کنیم، میبینیم آن را به اتمام رسانده اند. معمولاً والدین اند که خاطرۀ این دوستان را حفظ می کنند؛ مثلاً من خودم مایکل رز را به یاد دارم، اما فرزندم، امبر یادش نیست».

اما باوجوداینکه افرادْ دوستان خیالی شان را از یاد میبرند، فرایند خلق آن ها و نحوۀ تعامل با آن ها امکان می دارد تأثیری طولانی مدت داشته باشد. به گفتۀ گلیسن «خیال فقط چیزی سبک سرانه نیست که با بزرگ شدن، آن را کنار قرار بدهید». او معتقد است که قدرتمندی کناره گرفتن از حقیقت و مشاهدۀ وقتها و جاهایی دیگر در ذهن، مهارتی است که حتی بزرگ سالان نیز به آن وابسته اند.

کودکان به خوبی، قدرت بی انتهای ذهن برای خیال توجه کنی را یادآور می شوند. تیلور نقل میکنید: «وقتی دربارۀ خیال کودکان پژوهش می کنید، برای خیالشان و چیزی که قادر هستند خلق کنند، احترامی بسیار عمیق قائل می شوید.»

لرن جی.یانگ

ترجمۀ: علیرضا شفیعی نسب

مرجع: ScienceFriday

* این مطلب در تاریخ ۲۵ می ۲۰۱۶ با عنوان The Truth About Imaginary Friends در وبسایت ساینس فرایْدِی انتشار داده شده است.

* لرن جی.یانگ، ژورنالیست علم و فناوری در نیویورک سیتی است. او کارآموز سابق وب در ساینس فرایدی است که دربارۀ کلنی های فضایی و آتشفشان های ایسلند مینگاشت.

[۱] tie-dye. رنگرزی گرهی شیوه ای ویژه در رنگرزی است که نتیجه آن ایجاد نقش و نگارهای متنوع و رنگارنگ بر روی پارچه می باشد. در این سبک رنگرزی در برخی از قسمت های پارچه موانعی به وجود مییاید و بدین گونه رنگ به آن قسمت ها نرسیده و در نتیجه اشکال متنوع و خاصی بر روی پارچه به وجود مییاید (ویکیپدیا)

[۲] Imaginary Companions and the Children Who Create Them

[۳] KID: Knowledge in Development

[۴] Paracosm

پاراکوسم جهانی خیالی است که درون ذهن برخی انسان ها با جزئیاتِ کامل خلق می شود. این دنیای فانتزی امکان می دارد شامل انسان ها و حیوانات و تمام چیزهایی باشد که در دنیای واقعی وجود دارد. همچنین امکان می دارد مخلوقاتی کاملاً خیالی را شامل شود؛ نظیر بیگانگان. [ویکی پدیا]

[۵] Creativity Research Journal

[۶] Cognitive Development

————————————-

تهیه شده توسط: توانا ق.

روانشناسی و خانواده در بخش خانه و خانواده سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

حديث حافظ و ساغر که می‌زند پنهان
««« »»»
چه جای محتسب و شحنه پادشه دانست

آیا باید دلواپس رفقا خیالی بچه ها باشیم

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال