"گِل مالی" اوج ارادت مردم لرستان در روز عاشورا / از نوای حزن انگیز "چمرونه" تا "چهل منبر" (4 عکس)


با دیگران به اشتراک بگذارید

"گِل مالی" اوج ارادت مردم لرستان در روز عاشورا / از نوای حزن انگیز "چمرونه" تا "چهل منبر"

مردم استان لرستان آداب‌ و رسوم دیرینه‌ای در عزاداری سرور و سالار شهیدان در ایام محرم دارند و در روز عاشورا سرتاپای خود را آغشته به گِل کرده و خاکی‌ترین آئین عاشورایی دنیا را به نام "گل مالی" در استان لرستان به وجود آورده‌اند.

تصویر و عکس شماره ۱ ⇩

تصویر و عکس   "گِل مالی" اوج ارادت مردم لرستان در روز عاشورا / از بدیعی حزن انگیز "چمرونه" تا "چهل منبر"

به گزارش سرزه به نقل از خبرگزاری تسنیم از شهر خرم آباد، شور و غوغای حسینی شیعیان هرساله در ایام محرم و فصل ماتم حسینی وصف نشدنی است، مردم استان لرستان با اجرای شیوه های عزاداری خاص خود در این ایام ارادت خود را به امام حسین(ع) به اثبات منتقل میکنند؛ آیین های باستانی روز عاشورا در لرستان روایت گر رمانتیکی حزن انگیز است که از سر تا پای گلی مردم این دیار نمایان است.

استان لرستان با کهن ترین پیشینه تاریخی، رسوم و رسوم دیرینه ای در عزاداری سرور و سالار شهیدان دارد و مردم این استان آئین های خاصی را در ماه محرم و صفر به انجام میرسانند که باگذشت سالیان سال هنوز به دنبال عزاداری با همان شیوه باستانی خود هستند.

لرستان غرق در ماتم

چندین روز قبل از ماه محرم جوانان و نوجوانان خیمه ها و تکیه هایی با شیوه باستانی برپا می کنند و علم عزاداری، زنجیر، چهل چراغ، بلندگوها و طبل ها را برای عزاداری امام حسین(ع ) تهیه میکنند، سطح محلات را با نصب پرچم های سیاه سیاه پوش می کنند و شهر حال و هوای عاشورایی و رنگ ماتم به خود می گیرد.

تصویر و عکس شماره ۲ ⇩تصویر و عکس   "گِل مالی" اوج ارادت مردم لرستان در روز عاشورا / از بدیعی حزن انگیز "چمرونه" تا "چهل منبر"

محرم حزن و اندوهی در میان مردم به ارمغان می آورد که مملو از عشق، علاقه و تفکر در مسیری است که با ایثار، شهادت و آزادگی گره خورده است؛ با شروع ماه محرم مردم این استان به ویژه جوانان برای عرض ارادت به امام حسین(ع) با تشکیل هیئت های نوحه سرایی، سینه خانمی و زنجیرزنی در خ‍ی‍‍اب‍‍ان ه‍‍ا و ک‍وچ‍ه ه‍‍ا به عزاداری توجه میکنند.

اگرچه تفاوت های اندکی میان نوع عزاداری مردم در شهرستان های گوناگون استان لرستان وجود دارد اما همه مردم این استان به یک شیوه عزاداری می کنند که تفاوت های بسیار زیادی با نوع عزاداری دیگر اقوام دارد؛ در این ایام بانوان با تشکیل جلسات خانگی و روضه خوانی به سوگواری توجه میکنند و مردان در حسینیه ها، تکایا، خیمه ها و در سطح خیابان به صورت دسته های سینه خانمی و زنجیرزنی گرد هم می آ یند و عزاداری می کنند.

هفتم محرم روز "تراش عباس"

آئی‍ن ه‍‍ا و س‍ن‍ت ه‍‍ا ی م‍خ‍ت‍ل‍ف‍‍ی در این ایام در استان لرستان به انجام رسانده میشود که یکی از این سنت ها «تراش عباس» است که در روز هفتم محرم انجام می شود؛ در این روز مردم لرستان به حمام رفته و بعد از اصلاح سروصورت و نظافت کامل، تیپهای تمیز بر تن میکنند.

روز بعد عده ای از جوانان هیئات مذهبی استان اقدام به جمع آوری هیزم برای افروختن آتش در صبح عاشورا می کنند تا در روز عاشورا عزادارانی که درگِل می افتند خود را برای به مکان آوردن آئین عزاداری خشک کنند.

چهل منبر آیین روز تاسوعا

چ‍‍ه‍ل م‍ن‍ب‍ر یکی دیگر از آئین هایی است که در روز تاسوعا توسط بانوان خرم آبادی انجام می شود، در این روز بانوان ب‍‍ا پ‍‍ا ی ب‍ر ه‍ن‍ه و ن‍ق‍‍اب ب‍ر ص‍ورت به یاد اسارت عمه سادات حضرت زینب(س) این مهمانی را به مکان می آورند.

در این روز بانوان در جاای مشخص نیت کرده و با در دست داشتن ۴۰ ش‍م‍‍ع مسافت رسیدن به محله باغ دختران شهر خرم آباد را میگذرانند تا شمع ها را در ۴۰ منبر یا خانه هایی که درب آن ها باز است روش‍ن کنند.

در انجام این آیین بانوان مهر سکوت بر لب می زنند و تنها ب‍‍ه ر از و ن‍ی‍‍از ب‍‍ا م‍‍ع‍ب‍ود ی‍ک‍ت‍‍ا ی خ‍ود توجه میکنند تا ن‍ی‍‍از ه‍‍ا و ح‍‍اج‍ت آن ها ب‍رآورده شود.

تصویر و عکس شماره ۳ ⇩تصویر و عکس   "گِل مالی" اوج ارادت مردم لرستان در روز عاشورا / از بدیعی حزن انگیز "چمرونه" تا "چهل منبر"

بدیعی حزن انگیز"چمرونه"

ارادت و عشق مردم این دیار به سیدالشهدا و خاندانش روح همه لرستانی ها را به تسخیر خود درآورده است و سرما، گرما، تابستان و زمستان برای آن ها معنا ندارد، غم و ماتمی که فضای استان را احاطه می کند مردم را به کوچه ها و هیئات می کشاند؛ نواختن آهنگ حزن انگیز چمرونه آغاز مهمانی عزاداری روز عاشورا در شهر خرم آباد است، صدای ساز و دهلی غمگین که مردم را به تجمع برای عزاداری سرور و سالار شهیدان فرامی خواند.

در روز تاسوعای حسینی جوانان هیئات به تدارک آماده ک‍ردن خ‍‍اک ویژه عزاداری روز ع‍‍اش‍ور ا توجه میکنند، خاک پاکی که عاری از هرگونه آلودگی باشد را ت‍‍ه‍ی‍ه می کنند و پ‍س از غربال و ال‍ک کردن در حوضچه های مخصوصی که با آجر تهیه شده میگذارند و با بطری های گلاب تزئین می کنند.

گِل مالی آیین دیرینه لرستان

هیزم هایی که توسط جوانان هیئت جمع آوری شده به صورت کپه در کنار حوضچه ها انباشت می شود، صبح روز عاشورا قبل از طلوع آفتاب ناله جان گداز ساز و دهل "چمرونه" شروع به نواختن می کند، خاکی که در حوضچه ها قرار دارد را با آب گرم و گلاب ترکیب و به گِل مبدل میکنند، هیزم ها را برمی افروزند سپس اعضای هیئت یکی بعد از دیگری در گل غلط می خوردند و برای خشک شدن در کنار آتشی که روشن کرده اند قرار می گیرند، بعد از خشک شدن بر سرو سینه می زنند و هی رو هی رو گویان به عزاداری توجه میکنند.

برخی دیگر از عزاداران تنها سروصورت، دو کتف و شانه خود را گِل می زنند، گل زدن توسط همه اقشار و هر رده سنی انجام می شود، پیشینه این آیین مربوط به پیش از اسلام است؛ در کشورمان پیش از اسلام برای برگزاری مهمانی سوگ بزرگان، عزیزترین درگذشتگان، جوانان و قهرمانان مردم به علامت غم و ماتم خود را آغشته به گل می کردند و در لرستان این آئین در سوگ سرور و سالار شهیدان و یاران باوفایش انجام می شود.

روش سینه خانمی در شهر خرم آباد به این صورت است که اول نشسته و با یک دست سینه می زنند بعد زمانی نوحه خوان جیغ میکشد "ای وا شهیدان به دشت کربلا"، همگی سرپا می ایستند و خلال جواب دادن به نوحه خوان در مقابل هم با دو دست به سینه می زنند و گردوغباری که از سینه زدن هیئت های عزاداری به آسمان بلند می شود آرام آرام روی چهره همه عزاداران می نشیند.

گرد ماتم بر چهره عزاداران حسینی

تصویر و عکس شماره ۴ ⇩تصویر و عکس   "گِل مالی" اوج ارادت مردم لرستان در روز عاشورا / از بدیعی حزن انگیز "چمرونه" تا "چهل منبر"

سوگواری مردم در قالب دسته های سینه خانمی و زنجیرزنی تا ظهر عاشورا ادامه دارد و افرادی که نذر دارند در مسیر حرکت هیئت ها گاو یا گوسفندی را قربانی می کنند و این آگاهی دار معناست که عزاداران و افراد هیئت شام یا نهار را در خانه نذرکننده صرف می کنند.

بعدازظهر عاشورا در گویش محلی به آن طوق اشگس نقل میشود، طوق نمادی است از علم حضرت ابوالفضل(ع) (علمدار کربلا) که در عزاداری های مرسوم در برخی از نقاط استان برافراشته می شود و باستانی موسوم به "علم برداری" یا "علم گردانی" نیز در این زمینه مرسوم است.

این علم تا ظهر عاشورا به وسیله عزاداران حاجتمند جابجا شده و درنهایت در پایان ظهر عاشورا به علامت افتادن علم حضرت عباس(ع) قسمت های گوناگون آن از هم طلاق میگیرد که در اصطلاح به این عمل "طوق اشگس" می گویند.

مهمانی عزاداری پ‍س از ن‍م‍‍از ظ‍ه‍ر ع‍‍اش‍ور ا به پایان می رسد و عزاداری م‍ردم لرستان از عصر عاشورا به مدت سه شب با انجام مهمانی شام غریبان که عزاداران یک دستار سیاه ویژه به نام کت را به سر و گردن و شانه های خود می پیچانند در عزا شرکت می کنند و با روشن کردن شمع برای غریبی یاران و اصحاب امام حسین (ع) این مهمانی به پایان می رسد.

به گزارش تسنیم آئین سوگواری مردم شهر خرم آباد با شماره ثبت ۵۳ در فهرست آثار ملی کشور به تصویب رسانده شده است.

گزارش از فاطمه بیرانوند

—لطفا نظرات خود را در بخش نظر بنويسيد—

تهیه از : سارا ب.

استان ها در بخش اخبار سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

زنهار از آن عبارت شيرين دلفريب
««« »»»
گويی که پسته تو سخن در شکر گرفت

"گِل مالی" اوج ارادت مردم لرستان در روز عاشورا / از نوای حزن انگیز "چمرونه" تا "چهل منبر" (4 عکس)

TT / 147 — TP / 11%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال