دشواری های ساخت موسیقی فیلم «روز واقعه» از زبان انتظامی/ این موسیقی خودش «روز واقعه» است


با دیگران به اشتراک بگذارید

دشواری های ساخت موسیقی فیلم «روز واقعه» از زبان انتظامی/ این موسیقی خودش «روز واقعه» است

موسیقی فیلم «روز واقعه» با آنکه دو دهه از عمرش می‌گذرد، هنوز طنینش وجود مخاطبانش را تسخیر می‌کند. راز این موسیقی سحرانگیز عاشورایی در چیست؟

عکس   دشواری های ساخت موسیقی فیلم «روز واقعه» از زبان انتظامی/ این موسیقی خودش «روز واقعه» است

به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران تسنیم «پویا»، از اتفاقات قابل تأمل در سینمای بعد از انقلاب در کشورمان گشایشی در ساختن فیلمهایی با موضوع دینی و مذهبی بود. شرایط اجتماعی و آورده های انقلاب نیز به صورتی بود که جامعه بیش از هر چیزی پذیرای روایتهای عاشورایی بود. اقبال عمومی به فیلم «سفیر» در اوایل دهه شصت موید همین مسئله است. با این حال در چرخه فیلمسازی کشورمان تعداد آثار با موضوع قصه های دینی چندان زیاد نبوده و به سبب ناآشنایی کارگردان و نگارنده به موضوع و ژانر، تعداد اندکی از آنها به اثری ماندگار و پایا تبدیل شدند.

«روز واقعه» از معدود آثاری است که با نقل روایتی عاشورایی قادر بود نام خود بر لوحه تاریخ سینمای کشورمان به تصویب رساند. عبدالله جوانی مسیحی است که جدید به اسلام روی آورده و دل در گرو عشق راحله فرزند زید دارد. وی در جریان عروسی با راحله ندایی می شنود که او را به کمک فرا می خواند، عبدالله بیابان به بیابان، واحه به واحه به سمت کربلا می تازد و هنگام عصر عاشورا به آنجا می رسد و در همان لحظه «واقعیت» را بر سر نیزه می بیند. این خلاصه قصه ای است که از کامیابترین اثر فستیوال سیزدهم فجر می توان گفت.

«روز واقعه» محصول همکاری بهرام بیضایی، شهرام اسدی و به حق مجید انتظامی است. بیضایی فیلمنامه «روز واقعه» را ۱۳۶۱ نوشته بود و ۱۲ سال فرصت ضروری بود تا واژگان بیضایی به نماهای سینمایی تبدیل ساخته شوند.

اگرچه فیلم محصول همکاری فنی بسیاری از عوامل شاخص سینمایی بود؛ اما بیش از هر چیز بدیعی موسیقی فیلم است که تا امروز ۲۲ سال از عمرش می گذرد در وجود مخاطبانش طنین انداز بوده است.

مجید انتظامی در سال ۹۲ در مکالمه با مجله آسمان از موسیقی سحرانگیز «روز واقعه» پرده برداشته بود و ناگفته هایش را بر زبان آورده بود.

انتظامی به خبرنگار آسمان نقل میکنید چون ساختار فیلم مذهبی بود، نمی خواسته با آنچه در فیلم محمد رسول الله دیده ایم، مشابه شود و بنابراین همواره سعی می کردم از آن فضا رانده شوم تا نگویند از آن تأثیر گرفته ام.

وی تأکید می کند: در جریان ساخت موسیقی «روز واقعه» و برای انتخاب صحنه های احساسی به این نتیجه رسیدم که تمها باید عربی و اصیل باشد و در عین حال صدایی بین المللی به ما بدهد. تمی که نه حتماً عربی؛ بلکه حسی عربی داشته باشد و برای همه جهان قابل فهم باشد. یعنی طوری هارمونی را در ساز ها قسمت کنیم که اگر یک آلمانی هم آن را شنید، احساس بیگانگی نکرده و آن را درک کند. من دوست داشتم بعضی قسمتها را با «کرنا» شروع کنم؛ اما «کرنا» بد و ناکوک صدا می دهد و در ارکستر حل نمی شود. بنابراین به این نتیجه رسیدم که با تلفیقی از ساز های «ترومبون» و «هورن» صدای مشابهی به دست آورم که بد هم صدا ندهد. از این دو ساز بهره گرفتم که تقریباً به صدای «کرنایی» دست کشف کردم که کوک شده بود.

از همین روست که انتظامی در صحنه های رومانتیک آوای ساز «قانون» را با «عود» تلفیق می کند و نتیجه آن قطعه «به سوی یار» می شود.

انتظامی درباره دشواری ساخت این موسیقی پرشور نقل میکنید: «این موسیقی آنقدر دشوار بود که خودش «روز واقعه» شده بود. ما نزدیک ۲۵ روز در استودیو بودیم، در حالی که کار های ما اغلب سه روزه به اتمام می رسید. ما برای این فیلم هم سینمایی و هم سریالی فعالیت میکردیم که این کار هم وقت گیر بود و هم سخت. من چون به موسیقی به صورت بدوی نگاه کرده بودم به دنبال ساز هایی بودم که آنچنان در گوشها نباشد. درست است که من ارکستر داشتم؛ اما آنها ببیشتر همراه کننده ساز بودند و ساز های ضربی و قانون و عود و… را همراهی می کردند. بنابراین به این طریق، فرم ساز ها را میبرگزیدیم. به همین دلیل درباره «حس ها» تأکید دارم و نقل میکنیم هر کسی برداشت خودش را دارد و قابل تعریف نیست. درست است که عاشورا با عزاداری همراه است؛ اما وقتی که من صحنه های آتش زدن خیمه ها و بسته شدن عده ای با زنجیر و… را در فیلم دیدم، بیشتر به حماسه بودن این حادثه پی بردم هرچند که حس شیون و زاری هم با دیدن این صحنه ها به انسان دست می دهد؛ اما من با دیدی حماسی به این فیلم نگاه می کردم.

در این مکالمه انتظامی به مسئله ورود ریتمهای غربی به موسیقی عاشورایی نیز اشاره می کند و خلال ابراز تأسف از این وضعیت نقل میکنید: « من اعتقاد دارم که برای جذب مخاطب نباید روی باور های مردمان فعالیت کرد و به عقیده من این کار باید با دقت و حساسیت انجام شود. آزمودن این زمینه چندان راحت نیست و به نوعی می توان گفت که خطرناک است شما در زمینه پاپ می توانید هر نوع نو آوری ای به انجام رسانید و در آواز خوانی هم قادر هستید اجازه هر کاری به خود بدهید؛ اما در بعضی مکان ها این اجازه را ندارید. بعضی مواقع شما آگاهانه کاری را به انجام میرسانید اما در مواقعی هم خیر و کلکسیونی برای صدای خوشگل دور هم جمع می کنید که در خارج از کشور هم البته این کار صورت می گیرد. من موسیقی «روز واقعه» را به صورت بدوی نگاه کردم اما کنون دیده می شود که قصد دارند واقعه عاشورا را حتی با ساز گیتار هم عکس و تصویر کنند، در حالی که این ساز هیچ سنخیتی با آن فضا ها، نوع تیپها و… ندارد.»

آهنگساز برخی از خوب ترین آثار ابراهیم حاتمی کیا درباره بهره گیری از موسیقی متن «بوی لباس و پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین» در صحنه های عاشورا نقل میکنید: «در این چندین روز باید موزیکی انتشار داده شود که حزن انگیز باشد و مردمان را در غم و اندوه فرو ببرد، این در حالی است که ما آن میزان موسیقی تأثیر قرار دهی نداریم که مردمان با آنها آشنا باشند و آن تأثیر گذار را هم داشته باشد. به همین خاطر از این موزیکها بهره گرفته میشود. البته من در جایگاهی نیستم که درباره درست یا غلط بودن ان سخن نقل بکنیم؛ اما به چشم مییاید که مسئولی در آنجا نشسته است و عواقب این کار را هم پذیرفته و ظاهراً هیچ اتفاقی نیفتاده است که در این مدت این کار ادامه داشته است.»

در این مقال قادر هستید به قطعه «عاشورا»ی فیلم روز واقعه گوش فرادهید که در انتهای این مطلب درج شده است.

______________________

تهیه و تدوین : خدايار ز.

فرهنگی هنری در بخش اخبار سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

خلاص حافظ از آن زلف تابدار مباد
««« »»»
که بستگان کمند تو رستگارانند

دشواری های ساخت موسیقی فیلم «روز واقعه» از زبان انتظامی/ این موسیقی خودش «روز واقعه» است

TT / 110 — TP / 10%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال