با برندگان نوبل ۲۰۱۶ آشنایی پیدا کنید (۴ عکس)


با دیگران به اشتراک بگذارید

با برندگان نوبل ۲۰۱۶ آشنا شوید

تصویر و عکس شماره ۱ ⇩
تصویر و عکس با برندگان نوبل 2016 آشنایی پیدا کنید
جوایز نوبل ۲۰۱۶ در سه رشته پزشکی، فیزیک و شیمی در روزهای ۱۲، ۱۳ و ۱۴ مهر ۱۳۹۵ اعلام شد و حدود دو ماه دیگر در مهمانی ای مجلسی به برندگان اعطا می‌شود.

جایزه نوبل از ۱۱۵ سال پیش در حوزه‌های فیزیولوژی (پزشکی)، فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد به دانشمندانی اعطا می‌شود که کشف، ابداع و اختراعی تازه ارائه داده‌اند. در منابعی مثل وبگاه دانشگاه واترلوی کانادا نقل کرده می‌شود، موجود نبودن نوبل ریاضی به خاطر معضل شخصی آلفرد نوبل، پایه‌گذار این رشته، با یک ریاضیدان بوده، اما در پایگاه مجلسی کمیته جایزه نوبل اشاره‌ای به این موضوع نشده است. البته به نظر می‌رسد هنوز هم سلیقه کمیته داوری در انتخاب کشف انتخاب کرده سال و اعطای جایزه‌ای به ارزش ۹۳۷ هزار دلار (حدود سه میلیارد و ۳۶۰ میلیون تومان) برای هر رشته اندکی مؤثر است.

جایزه نوبل شرایط خاصی دارد که همه آنها در دریافت یا نبود دریافت این جایزه نقش اهمیتی می داری دارد. دانشمندان سال‌های زیادی را صرف تحقیقات خود در حوزه‌های مختلف می‌کنند، اما بسیاری از آنها پیش از زمان دریافت جایزه نوبل از دنیا می‌روند. یکی از شرایط جایزه نوبل این است که دانشمندی که جایزه به کار او تعلق می‌گیرد زمان اعطای جایزه در قید حیات باشد. بسیاری از اکتشافات نیز در زمان خود درک نشدند و سال‌ها بعد اهمیت آنها مشخص شد و به همین دلیل از دریافت نوبل بازماندند.

نوبل پزشکی برای کاشف فرآیند تجزیه و بازیافت سلول‌های آسیب‌دیده بدن

کمیته جایزه نوبل از میان ۲۷۳ نامزد دریافت جایزه نوبل پزشکی، این جایزه را به یوشینوری اوسومی (Yoshinori Ohsumi) برای کشف ساز و کار اتوفاژی اعطا کرد. یوشینوری اوسومی در ۷۱سالگی جایزه نوبل را برای شناسایی ژن‌های دخیل در فرآیند اتوفاژ با بهره گیری از باکتری‌های مخمر نان دریافت کرد. سپس سازوکار این پدیده را در مخمر مطالعه کرد و نمایان کرد فعالیت مشابهی در سلول‌های بدن انسان اتفاق می‌افتد. شناسایی این سازوکار به درک فرآیندهای فیزیولوژیک مدد می‌کند.

تصویر و عکس شماره ۲ ⇩تصویر و عکس با برندگان نوبل 2016 آشنایی پیدا کنید

اتوفاژی (خودخواری)، فرآیند برداشت اندامک‌های آسیب‌دیده و پروتئین‌های تجمع یافته در بدن است که اجزای درون سلول را تجزیه و بازیافت می‌کند. این فرآیند هنگامی رخ می‌دهد که یکی از اندامک‌های سلولی غیرضروری، عملکرد خود را بدرستی به انجام نرساند و در این صورت، اندامک از بقیه اعضای سلول جدا و در غشایی محصور می‌شود. سپس وزیکول‌هایی با آنزیم‌های تجزیه‌کننده به نام لیزوزیم، وزیکول جداشده را تجزیه و بازیافت می‌کنند و دوباره در سلول استفاده می‌شود. آشفتگی در این فرآیند باعث بروز بیماری‌هایی مثل سرطان، بیماری آلزایمر، پارکینسون، دیابت نوع ۲ و بیماری‌های زمان سالمندی می‌شود.

گرچه بیش از ۵۰ سال از کشف فرآیند اتوفاژی می‌گذرد، کشفیات اوسومی در زمینه اتوفاژی اهمیت بنیادی این ساز و کار در فرآیندهای فیزیولوژیک، سازگاری با گرسنگی و پاسخ به عفونت‌ها را نشان می‌دهد. اوسومی خود را خوش‌اقبال می‌داند که زودتر از بقیه این فرآیند را یافته است. او تحقیقات خود را از ۵۰ سال پیش آغاز کرده و اکنون دانشمندان بسیاری در این حوزه مطالعه می‌کنند. جهش این ژن‌ها باعث بروز انواع سرطان یا بیماری‌های عصبی می‌شود. اوسومی، استاد (پروفسور) کانون تکنولوژی توکیو، از دهه ۱۳۷۰/ ۱۹۹۰ میلادی تحقیقات روی سلول‌های مخمر نان را آغاز کرد و نحوه مقاومت سلول‌ها در برابر فشارهای محیطی مثل کمبود مواد غذایی یا عفونت را تشخیص داد. او در این پژوهش ۱۵ ژن لازم برای اتوفاژی کشف کرد. اکنون تحقیقاتی برای ساخت داروهایی که باعث رفع آشفتگی در اتوفاژی می‌شوند، در حال انجام است.

نوبل شیمی، جایزه برای سازندگان ماشین‌های مولکولی

سومین جایزه نوبل ۲۰۱۶ به حوزه شیمی ارتباط داشت و به طور مشترک به سه دانشمند برای طراحی و ساخت ماشین‌های مولکولی اعطا شد. ژان پیر سووژ (Jean-Pierre Sauvage) فرانسوی برای متصل کردن دو حلقه مولکولی کامیاب به کشف جایزه نوبل ۲۰۱۶ شد. برنارد فرینگا (Bernard Feringa) هلندی و گروهش کامیاب به طراحی و ساخت اولین موتور مولکولی دنیا و به حرکت در آوردن خودرو نانوی رانشی شدند. جیمز فریزر استادارت (James Fraser Stoddart) انگلیسی و گروه تحقیقاتی او نیز خودرو مولکولی نهایی را طراحی کردند.

تصویر و عکس شماره ۳ ⇩تصویر و عکس با برندگان نوبل 2016 آشنایی پیدا کنید

ماشین‌های مولکولی ساختارهایی قابل مهار در ابعاد نانو هستند که انرژی شیمیایی را به نیروهای حرکتی و مکانیکی تبدیل می‌کنند. مولکول‌های خاص با اجزای متحرک، اساس کار این ماشین‌هاست و در طبیعت همیشه این ماشین‌ها نیروی اعضای بدن را تامین می‌کنند. نخستین بار سووژ سال ۱۳۶۲/ ۱۹۸۳ کامیاب شد مولکول‌هایی به شکل حلقه‌ای تولید کند که با پیوند مکانیکی قابل مهار به هم متصل هستند. بعدها این ساختار به شکل حلقه‌ای که دور حلقه دیگر می‌چرخد توسعه یافت و یک موتور مولکولی ابتدایی بوجود آمد. سال ۱۳۷۰/ ۱۹۹۱ استادارت حلقه‌ای از مولکول‌ها را طراحی کرد که با حرارت در طول یک محور قابل مهار حرکت می‌کنند. فرینگا نیز سال ۱۳۷۸/ ۱۹۹۹ در ادامه این مسیر اولین موتور مولکولی دنیا را ساخت. در بیانیه کمیته نوبل شیمی فرا رسیده است: موتور مولکولی امروز از نظر نحوه توسعه، وضع موتورهای الکتریکی قرن نوزدهم میلادی را دارد. آن زمان، دانشمندان چرخ‌ها و چرخنده‌های گوناگونی را می‌ساختند و اکنون از آن طرح‌های ابتدایی دستگاه‌هایی مثل قطارهای برقی، پنکه‌ها و انواع پردازشگرها ساخته شده است.

فرینگا هنگامی که از دریافت این جایزه باخبر شد به اعضای فرهنگستان علوم سلطنتی سوئد گفت که احساس برادران رایت را دارد. شاید آن زمان مردمان می‌گفتند ما چه نیازی به ماشین‌های پرنده داریم، اما امروز همه با هواپیماهای بویینگ و ایرباس مسافرت می‌کنند. استادارت معتقد است که دانشمندان هنوز راه طولانی در پیش دارند تا خاصیت این ماشین‌ها را نمایان کنند.

جایزه نوبل و بستری که در کشورمان آماده نیست

دکتر نیما رضایی، عضو هیات علمی گروه ایمونولوژی و بیمارستان مرکز طبی کودکان دانشگاه علوم پزشکی تهران و اولین محقق کشور در رشته ایمونولوژی در فهرست یک درصد خوب ترین دانشمندان دنیا، درباره اهمیت جایزه نوبل پزشکی امسال به جام‌جم می‌گوید: پیش از اعطای جوایز تصور می‌شد، جایزه نوبل پزشکی امسال به پژوهش‌هایی در حوزه ایمونولوژی سرطان تعلق گیرد، اما این اتفاق نیفتاد. اتوفاژی تعریف تازه ای نیست و چندین دهه قبل شناسانده شده است، اما دکتر اوسومی در چندین سال اخیر مقالات متعددی تالیف و تعریف تازه ای ارائه کرد که بحث اتوفاژی می‌تواند به یک ساز و کار ترمیمی مبدل شود و در برخی بیماری‌های عصب‌شناسی مثل پارکینسون و بیماری آلزایمر کاربرد داشته باشد. اوسومی بیش از ۱۰ ژن کشف کرد که در ساز و کارهای اتوفاژی در بدن انسان نقش دارد. من فکر می‌کنم مهم‌ترین علتی که باعث شد او برنده جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۶ شود، تحول نگرشی بود که روی موضوع اتوفاژی داشته است. دکتر رضایی درخصوص نحوه اعطای این جایزه می‌افزاید: کمیته نوبل پژوهش‌هایی را که کار تازه ای در حوزه‌های مرتبط داشته‌اند، با توجه به نقش کلیدی کارها، انتخاب می‌کند. نقشه تراکم دانشمندانی که جایزه نوبل را دریافت کرده‌اند نیز از کشورهای اروپای غربی، ایالات متحده و تعداد کمی از کشورهای شرق و جنوب شرقی آسیاست. در کشورمان فعلا بستر عالی ای برای کارهای پژوهشی و تحقیقاتی باکیفیت در حد جایزه نوبل نداریم.

نوبل فیزیک؛ جایزه‌ای برای کاشفان حالت‌های عجیب ماده

جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۶ به طور مشترک به سه دانشمند انگلیسی به نام‌های دیوید تولس (David J. Thouless )، دانکن هالدین (F. Duncan M. Haldane) و مایکل کاسترلیتز (J. Michael Kosterlitz) رسید. این جایزه مربوط به کشف‌های فیزیک نظری در زمینه مراحل و نحوه انتقال فاز توپولوژیک ماده است. دانشمندانی که نوبل فیزیک امسال را گرفتند از روش‌های ریاضی پیشرفته برای مطالعه حالت‌های غیرمعمول و خاصیت‌های عجیبی که ماده می‌تواند از خود نمایان کند استفاده کرده‌اند. مایکل کاسترلیتز، استاد ۷۴ ساله دانشگاه براون و دیوید تولس، فیزیکدان ۸۲ساله دانشگاه واشنگتن در سیاتل، در دهه ۱۳۵۰/ ۱۹۷۰ وجود دو خاصیت ابررسانایی و ابرشارگی در لایه‌های بسیار نازک ماده را پیش‌بینی کردند. هالدین، استاد ۶۵ ساله دانشگاه پرینستون نیز در دهه ۱۳۶۰/ ۱۹۸۰ مفاهیم توپولوژیک را کشف کرد. با توجه به بیانیه فرهنگستان علوم سلطنتی سوئد نیمی از جایزه نوبل به دیوید تولس و نیمی دیگر به مایکل کاسترلیتز و دانکن هالدین رسید، به آن دلیل که تحقیقات تولس در این زمینه دستاوردهای بیشتری داشته است.

تصویر و عکس شماره ۴ ⇩تصویر و عکس با برندگان نوبل 2016 آشنایی پیدا کنید

به طور متداول، مواد در پیرامون ما در سه فاز جامد، مایع و گاز دیده می‌شوند، اما رفتار ماده در دماهای خیلی کم یا خیلی زیاد عجیب می‌شود. این سه دانشمند در مطالعات خود، دید تازه‌ای از حالت‌های غیرعادی که ماده از خود نشان می‌دهد، پیشنهاد کردند. نتیجه این تحقیقات نشان می‌دهد، در دماهای خیلی پایین ابررسانایی می‌تواند موجود موجود باشد و در دماهای بالاتر انتقال فاز توپولوژیک باعث نابود شدن همین خاصیت می‌شود. پیش از این تصور می‌شد، چنین حالت‌هایی از ماده نمی‌تواند موجود موجود باشد. این مفاهیم توپولوژیک برای درک خاصیت آهنرباهای کوچک زنجیره‌ای که در بعضی مواد وجود دارند، استفاده می‌شود. یکی از برندگان نوبل فیزیک ۲۰۱۶ در فرهنگستان علوم سلطنتی سوئد، بررسی فازهای توپولوژیک ماده را با نان‌های فانتزی به شکل‌های مختلف مقایسه کرد.

بخت کاشفان امواج گرانشی برای نوبل ۲۰۱۷

دکتر شاهین روحانی، استاد دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف، حوزه تحقیقات این مبحث را توسعه نظری در فیزیک ماده چگال عنوان می‌کند و به جام‌جم می‌گوید: این جایزه مرتبط با گذر فاز در فیزیک است. گذر فاز، تحول حالت ماده از یک فاز به فاز دیگر است. فازها می‌توانند مایع و جامد یا حالت‌های پیچیده‌تر مثل تبدیل فاز پارامغناطیس به فرومغناطیس باشد. گذر فاز بین سال‌های ۱۳۳۹/۱۹۶۰ تا ۱۳۴۹/۱۹۷۰ رشد گیراای داشت و در همان زمان هم جایزه نوبل برای گذرهای فاز ناشی از شکست تقارن به این موضوع تعلق گرفت و اغلب گذر فازهایی که تا آن زمان یافته شده بود از این نوع بودند.

وی می‌افزاید: کسانی که جایزه نوبل امسال را بردند به گذر فاز دیگری اشاره کردند که به شکل توپولوژیک هم می‌تواند موجود موجود باشد. همیشه در تحول فاز حالت چگالش وجود دارد، یعنی ذراتی وارد پایین‌ترین تراز انرژی می‌شوند و به این حالت چگالش می‌گوییم. این چگالش را زمانی ذراتی انجام می‌دهند که بار یا خاصیت توپولوژیک دارند، به آن گذر فاز توپولوژیک می‌گوییم.

البته از نظر تئوری سال‌ها مشخص بود که این پدیده وجود دارد، اما در سال‌های آخر قرن بیستم موارد تجربی این موضوع هم دیده شد. دکتر روحانی درباره علت اهمیت این کشف می‌گوید: این نوع کشف‌ها به خاطر بنیادی بودن در حوزه‌های مختلف فیزیک نظری اثر قرار خواهند داد و جنبه‌های مختلف فیزیک ماده چگال را متحول خواهند کرد. پس از این می‌توان بر دوش این نتیجه ایستاد و پدیده‌های تازه تری را مطالعه کرد.

بسیاری از فیزیکدانان پیش‌بینی کرده بودند، جایزه نوبل امسال به کشف امواج گرانشی در پروژه لایگو تعلق گیرد که در بهمن امسال پیش آمد، اما قوانین جایزه نوبل زمان نامزد شدن برای جایزه هر سال را تا پایان ۱۲ بهمن/ ۳۱ ژانویه همان سال اعلام کرده است و امواج گرانشی پس از این تاریخ کشف شد. با این حال، همچنان بخت دریافت جایزه نوبل برای امواج گرانشی در سال ۲۰۱۷ وجود دارد.

 

منبع:جام جم

—نظرات شما مايه دلگرمى ماست—

تهیه از : سايه ض.

تازه های علمی در بخش دانش و فناوری سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

حلاج بر سر دار اين نکته خوش سرايد
««« »»»
از شافعی نپرسند امثال اين مسال

با برندگان نوبل ۲۰۱۶ آشنایی پیدا کنید (۴ عکس)

TT / 178 — TP / 10%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال