سیدضیاء مرتضوی و عاشورا از نظری دیگر (۴ عکس)


با دیگران به اشتراک بگذارید

سیدضیاء مرتضوی و عاشورا از نگاهی دیگر

تصویر و عکس شماره ۱ ⇩

تصویر و عکس سیدضیاء مرتضوی و عاشورا از نگاهی دیگر

سیدضیاء مرتضوی و عاشورا از نگاهی دیگر 

عاشورا از نگاهی دیگر موضوع جلسه ای است با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین سیدضیاء مرتضوی که گفتمانهای کمتر به گوش رسیده و پرباری درباره کربلا و عاشورای حسینی بیان می کند. حجت‌الاسلام والمسلمین سیدضیاء مرتضوی در ششمین نشست از سلسله نشست‌های «عاشورا؛ از نگاهی دیگر»

که با همکاری اجلاس اندیشه و قلم و بنیاد اندیشه و احسان توحید به انجام رسانده شد، از «بازتاب عاشورا در فقه سیاسی شیعه» سخن گفت و در این باره تفسیر شش فقیه را بیان کرد.این استاد برجسته حوزه در ابتدای سخنان خود به نقش سوالی مبنی بر این توجه کرد که «آیا نهضت امام حسین(ع) می‌تواند الگو و قابل تأسی باشد؟»

و در بررسی و پاسخ به آن گفت: هر عملی از جمله حرکت امام حسین(ع) وقتی می‌تواند، الگو باشد که بتوانیم بر پایه یک قاعده تفسیر شده قبلی آن را تفسیر کنیم یا خود این حرکت قاعده‌ساز باشد، به اعتباری که امام حسین(ع) سخنی نقل بکنید که برای ما حجت است.

دوم اینکه این منطق و قاعده قابل فهم و استخراج باشد. ما امکان می دارد بگوییم حرکت امام حسین(ع) یک حرکت قاعده‌مند است، ولی نمی‌دانیم چیست و تاریخ به خوبی آن را بیان نکرده، ما هستیم و ضوابط موجود فقهی که برخی از فقهای بزرگ قادر نبودند براساس آن حرکت امام حسین(ع) را توجیه کنند.

تصویر و عکس شماره ۲ ⇩تصویر و عکس سیدضیاء مرتضوی و عاشورا از نگاهی دیگرمرتضوی در این باره اضافه کرد: اگر عملی هر چندین در سطح حرکت امام حسین(ع) یکی از این دو ویژگی را نداشته باشد؛ یا «قضیه فی الواقعه» است بدین معنی که اتفاقی در یک مسأله‌ای افتاد

و قابل استدلال نیست ولو معنی آن را می‌فهمیم؛ یا «مجمل» است یعنی نمی‌فهمیم؛ ما مقتل می‌خوانیم و به سر و سینه می‌زنیم ولی از عاشورا، درس جزء به جزء نمی‌گیریم.

نگاه‌ها و رویکردهای متفاوت به حرکت امام حسین(ع)

او اظهار کرد: قلمرو حرکت امام حسین(ع) از عدم بیعت شروع می‌شود و به شهادت می‌انجامد. اگر بخواهیم حرکت امام حسین(ع) را تفسیر کنیم باید نوع نگاه و رویکردمان را در شناخت این عمل نمایان کنیم؛ وقتی نگاه و رویکرد اجتماعی است

بدین معنی که به این حرکت در چارچوب قواعد و ضوابط دانش جامعه‌شناسی و با ملاک‌های جامعه‌شناسانه در سطح حرکت یک مصلح اجتماعی به نام حسین(ع) نگاه می‌کنیم.وقتی نگاه و رویکرد سیاسی است و در چارچوب فلسفه سیاسی در سطح حرکت یک رهبر سیاسی مانند امام حسین(ع)به آن می‌نگریم

و وقتی نگاه و رویکرد اخلاقی است و در چارچوب ارزش‌های والای انسانی که محل ظهور و بروز آن در کربلا و تصویر و عکس آن در جبهه دشمن بود، در سطح یک انسان جامع و نوع‌دوست به نام حسین(ع) نگاه می‌کنیم. وقتی نگاه عرفانی است و در چارچوب ملاک‌های معرفتی و توحیدی در سطح یک عارف به آن نگاه می‌کنیم.

از صبح عاشورا یکی یکی مصیبت‌ها چهره حضرت را بازتر می‌کرد گویا ساعت ملاقات نزدیک‌تر شده بود. گاهی هم رویکرد فقهی است و در چارچوب موازین شرعی و فقهی و در سطح حرکت یک شخص معصوم که اگر جهت افعال او محقق شود برای ما حجت است، به حرکت امام حسین(ع) می‌نگریم.

تفسیر شش تن ار فقها از حرکت امام حسین(ع)

مرتضوی شش تفسیر فقهی موجود فقها از حرکت امام حسین(ع) را نکته بررسی گذاشت و گفت: اولین تفسیر را مفسر کبیر شیخ الاسلام مرحوم طبرسی متوفی ۵۴۸ هجری، صاحب «گردهمایی البیان» در تفسیر آیه شریفه «لَا تُلْقُوا بِایدیکمْ اِلَی التّهْلکهِ» می‌گوید: خودتان را با دست خودتان به مهلکه و دردسر نیندازید.

ایشان از این آیه به عنوان یک قاعده و حکم شرعی استفاده و بیان کرده، اول هر اقدامی که خطر جانی در پی داشت باشد، حرام است، دوم در صورت احتمال خطر، امر به معروف و نهی از منکر مجاز است. سوم در صورت احتمال خطر، صلح با دشمن مجاز است. مرحوم طبرسی در اینجا اشکالی را مطرح کردند و نقل کردند، اگر کسی نباید خودش را با دست خودش به مهلکه بیندازد،

پس امام حسین(ع) چرا تک و تنها ایستاد؛ طبرسی خود در پاسخ این اشکال می‌گوید: کار امام حسین(ع) را باید در یکی از این دو مسأله توجیه کرد، یکی اینکه امام حسین(ع) به دلیل نسبت فامیلی که با پیامبر داشت، گمان نمی‌کرد او را به شهادت منتقل بکنند یعنی علم به شهادت خود نداشت،

دوم اینکه امام حسین(ع) این گمان را داشت که اگر بر فرض هم صلح کند و جنگ را رها نماید، ابن‌زیاد او را دستگیر می‌کند و با شکنجه، دشواری، در اسارت و با خواری او را می‌کشند.این پژوهشگر دینی، دومین تفسیر را از علامه حلی متوفای ۷۲۶ هجری گفت که می‌گوید: امام حسین(ع) وظیفه نداشت در مقابل دشمن بایستد،

براساس آیاتی از قرآن در چنین شرایطی مسلمان می‌تواند صلح کند یا بایستد تا خدا را پس از شهادت ملاقات کند و امام حسین(ع) ایستادگی و شهادت را برگزید. بنابر تقریر علامه حلی، امام حسین(ع) برای ایستادن الزامی نداشت و می‌توانست صلح را بپذیرد منتها براساس علاقه‌ای که به شهادت داشت، شهادت را برگزید.

وی تفسیر سوم را از سیدمرتضی علم‌الهدی ارائه داد و گفت: او مانند شیخ طوسی و شیخ مفید معتقد است آغاز حرکت امام حسین(ع) چنین نبود که با سرانجام پیش‌بینی شده‌ای باشد یعنی حتما حضرت نمی‌دانست که به شهادت می‌رسد البته این اعتقاد برخلاف اعتقاد عمومی است.

سیدمرتضی می‌گوید: وقتی امام حسین(ع) دید که این قوم در مقابلش ایستادند و دین را پشت سر انداختند و آگاهی داشت که اگر تحت سیطره ابن‌زیاد در فرا برسد، در واقع خودش را گرفتار ذلت، خواری و ننگ کرده و سرانجام او یکی از این دو حال خواهد بود، یا بایستد یا اسیر شود که امام حسین(ع) کشته شدن افتخارآمیز همراه با کرامت و شهامت را برگزید.
تصویر و عکس شماره ۳ ⇩تصویر و عکس سیدضیاء مرتضوی و عاشورا از نگاهی دیگرمرتضوی ادامه داد: محقق ثانی کرکی متوفی ۹۴۰ هجری؛ در رد نظر علامه حلی می‌فرماید: اولا از کجا شما می‌گویید که مصلحت در صلح یا در ترک صلح بود، شاید حضرت می‌دانست که اگر با یزید صلح کند، یزید وفای به او نمی‌کند یا پایه‌های مذهب شیعه که جدید دارد جان می‌گیرد، سست می‌شود و مردمان نمی‌توانند

بین حق و باطل را شناسایی کنند، علاوه بر این وضع یزید با معاویه فرق می‌کرد، یزید آدم دریده‌ای بود، علنی مخالفت با دین می‌کرد و اشکالی ندارد امام حسین(ع) در مقابل چنین انسانی معتقد به وجوب جهاد باشد ولو به شهادت برسد. نکته دیگر اینکه امام حسین(ع) وقتی گفت تا آخر می‌ایستم

که دیگر راهی برای صلح نمانده بود و ابن‌زیاد برخوردی خشونت‌آمیز داشت؛ شاید اگر حضرت صلح را می‌پذیرفت، ابن‌زیاد با امام حسین(ع) و اسرا رفتاری صد برابر بدتر و خشونت‌آمیزتر انجام می‌داد. لذا رفتار امام حسین(ع) با وجوب جهاد منافات ندارد.

این استاد حوزه، به تفسیر چهارم به نقل از صاحب ریاض متوفای ۱۲۳۱ هجری توجه کرد و اظهار کرد: ایشان در انتقاد سخن علامه حلی می‌فرماید نمی‌شود رفتار امام حسین(ع)را بر قاعده تقریر فقهی تفسیر کرد چون معلوم نیست که مصالحه مصلحت داشته است، شاید مصلحت تنها در جهاد بود هر چندین آگاهی بدارد به شهادت می‌رسد،

صاحب ریاض می‌گوید: در پی صلح امام حسن(ع) صلح دوباره امام حسین(ع) مایه اضمحلال مذهب می‌شد، نکته دیگر اینکه احیای دین و حفظ مذهب، بالاترین مصلحت است و مصلحت حفظ جان در برابر آن برابری نمی‌کند.مرتضوی همچنین تفسیر پنجم را از صاحب جواهر متوفای ۱۲۶۶ خواند

و گفت: صاحب جواهر برخی از نکات فقهای قبلی را فرموده ولی آنچه محور عمده تفسیر ایشان است، این است که حرکت امام حسین(ع) رازی است نهفته و وظیفه و مسئولیت مخصوص آن حضرت بوده است یعنی حرکت امام حسین(ع) را از قاعده بودن تقلیل داده و لذا دیگر قابل تأسی نخواهد بود.

به صراحت نقل کرده است که ما هستیم و سایر ادله، ما نمی‌دانیم که چرا امام حسین(ع) به‌رغم اینکه وظیفه‌اش صلح بود چون از نظر عده و عُده برابری نبود، شهادت را برگزید. بنابراین حرکت امام حسین(ع) از مدار استدلال فقهی بیرون می‌رود و بدین معناست که نمی‌تواند تحت یک قاعده باشد یا خودش قاعده‌ساز شود.

این استاد حوزه تفسیر ششم را از امام خمینی(ره) گفت و اضافه کرد: ایشان می‌گویند «قیام برای تشکیل حکومت»؛ خیلی‌ها با این سخن مخالف هستند یا برخی از نظر تاریخی آن را مرحله‌ای می‌کنند. از مجموع سخنان حضرت امام خمینی(ره) در چارچوب نگاه فقهی ایشان این تحلیل‌ها به دست می‌آید «قیام برای تشکیل حکومت».

مرتضوی در تشریح دیدگاه امام خمینی(ره) اظهار کرد: ایشان در این باره می‌فرمایند «او مسلم بن عقیل را فرستاد تا مردمان را فرا خواند به بیعت تا حکومت اسلامی تشکیل دهد و این حکومت فاسد (حکومت یزید) را از بین ببرد.» امام خمینی(ره) در واژه دیگری می‌فرمایند «امام حسین(ع) تمام حیثیت و جان و فرزندان خود را داد

در صورتی که می‌دانست قضیه اینطور می‌شود، کسی که فرمایشات ایشان را از وقتی که از مدینه بیرون فرا رسیدند و به مکه فرا رسیدند و از مکه بیرون فرا رسیدند را می‌شنود می‌بیند که ایشان متوجه بودند که دارند چه می‌کنند اینطور نبوده که فرا رسیده است ببیند چه می‌شود بلکه فرا رسیده بود، حکومت را هم بگیرد.»

وی همچنین به تأکید امام خمینی بر آگاهی امام حسین(ع) از شهادت اشاره کرد و گفت: امام خمینی(ره) می‌فرمایند «امام حسین(ع) به همه یاد گرفت که در مقابل ستم، ستم و حکومت جائر چه باید کرد با اینکه از اول می‌دانست در این راه که می‌رود راهی است که باید همه اصحاب و خانواده خود را فدا کند

و این عزیزان اسلام را برای اسلام قربانی کند لکن عاقبتش را هم می‌دانست» شواهد بسیاری هم هست که حضرت عاقبت را می‌دانست.مرتضوی از تأکید امام خمینی درباره «تقدم مصالح عالیه» سخن گفت و ادامه داد: ایشان در تحریرالوسیله می‌فرمایند «تمام انبیاء برای اصلاح جامعه فرا رسیدند و همه آنها این مسأله را داشتند

که فرد باید فدای جامعه شود، فرد هر چه بزرگ باشد، بالاترین فرد که ارزشش بیشتر از هر چیز است در جهان وقتی که با مصالح جامعه مبارزه کرد این فرد باید فدا شود، حسین(ع) روی همین میزان آمد و رفت و خود و اصحاب خود را فدا کرد که فرد باید فدای جامعه شود، جامعه باید اصلاح شود، باید عدالت در بین مردمان و جامعه تحقق یابد.»
تصویر و عکس شماره ۴ ⇩تصویر و عکس سیدضیاء مرتضوی و عاشورا از نگاهی دیگروی درباره چهارمین نکته در تفسیر امام خمینی گفت: ایشان، عاشورا را الگویی برای همه می‌دانند و می‌فرمایند “آنچه که سیدالشهدا عملکرد و آن ایده‌ای که او داشت و آن راهی که او رفت وآن پیروزی که پس از شهادت برای او به دست آمد و برای اسلام به دست آمد، (روحانیون) به مردمان روشن کنند

و بفهمانند به همه که مسأله مجاهده در راه اسلام آن است که او کرد. می‌دانست که با یک عده قلیل کمتر از صد نفر نمی‌شود مقابله با یک همچو ظالمی در بر می داری همه چیز کرد، مگر نه آن است که دستور یاد گیرنده “کل یوم عاشورا وکل ارض کربلا” باید سرمشق امت اسلامی باشد. قیام همگانی در هر روز و در هرسرزمین.

عاشورا قیام عدالتخواهان با عددی قلیل و ایمانی و عشقی بزرگ درمقابل ستمگران کاخ‌نشین و مستکبران غارتگر بود، و دستور آن است که این برنامه سرلوحه زندگی است در هر روز و در هر سرزمین باشد.»مرتضوی در پایان گفت: امام خمینی(ره) در بحث‌های ولایت فقیه می‌گویند یک مصلح،

یک حاکم و یک انسان مکلف اسلامی مگر حتما باید حرکتی که می‌کند در زمان خودش به نتیجه برسد، ما الان کاری می‌کنیم که ۵۰ سال دیگر امکان می دارد نتیجه دهد، امکان می دارد تشکیل یک حکومت ولو ۵ قرن دیگر مستلزم این شود که یک حکومت صالح و مشروع که موجب حرکت امام حسین(ع) شد،

تشکیل شود و این همان ملاک‌هایی است که امام حسین(ع) در بحث امر به معروف و نهی از منکر پیشنهاد کردند و آن را واجب می‌دانستند.سلسله نشست‌های «عاشورا؛ ازنگاهی دیگر» در شب‌های دهه اول محرم‌الحرام امسال، با سخنرانی صاحب‌نظران حوزه اندیشه دینی و با همکاری بنیاد اندیشه و احسان توحید و با همکاری اجلاس اندیشه و قلم برگزار می‌شود.

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال