شکوه عقلانیت در نهضت امام حسین علیه السلام


با دیگران به اشتراک بگذارید

شکوه عقلانیت در نهضت امام حسین علیه السلام

حضرت امام حسین(ع) برای حفظ دین و احیای سنت نبوی(ص) قیام کردند، شهادت ایشان نیز به رشد و بالندگی امت اسلام و بیداری مسلمانان انجامید.

تصویر و عکس شکوه عقلانیت در نهضت امام حسین علیه السلام

سرویس علمی فرهنگی «حوزه»، عقل و اندیشه در اسلام جایگاه والایی دارد و قرآن کریم نیز در آیات متعدد به لزوم تفکر در آیات آفاقی و انفسی فراخوان نموده ، تا انسان ها در پرتو نور عقل، راه را از بیراهه کشف بکنند و حق و باطل را از یکدیگر تمییز دهند. این روزها، مصادف با ایام عزاداری سالار شهیدان، اباعبدالله الحسین علیه السلام است، عالی است در این ایام، ابعاد قیام امام از زاویه های گوناگون بررسی و تفسیر شود. یکی از این زاویه ها، آن است که ما واقعه عاشورا را از منظر عقل چک کنیم.

* عقل در آیات و روایات

در قرآن کریم خداوند متعال بارها آیات و علامت های خود را بیان می کند و بعد می فرماید: «افلا تعقلون». در واقع خداوند با این آیات اشخاصی را که اهل تعقل نیستند، به نوعی مذمت می نماید. کسی که از نعمت عقل که از سوی خداوند به انسان داده شده، غافل باشد، اصلاً حیات انسان را درک نکرده و مفهوم اصلی زندگی را در کشف نکرده است.

در آیات و روایات مطالب فراوانی در رابطه با عقل آورده شده؛ مانند چیستی عقل و این که آنچه موجب تکامل عقل است، کدام می باشد؟ آنچه مانع رشد عقل یا موجب فساد آن است، کدام است؟ اجزای عقل کدامند؟ و… . در عبارات قصار امیر مؤمنان علی علیه السلام ۲۸۵ مورد درباره عقل مطرح شده که از جمله امام علی فرمودند: «پیامبران آمدند تا عقل انسان ها را رشد دهند».

* جایگاه و اهمیت عقل

آنچه امروزه به عنوان سبک زندگی مطرح می شود، نیازمند همسویی با آیات و روایات است و اولین و اصلیترین عامل برای دستیابی به سبک زندگی دینی، این است که زندگی ما بر پایه عقل باشد. زندگی ای که عقلانی نباشد، دینی نیست.

در روایات، انسان که اطاعت خدا می کند، انسان عاقل است و انسانی که معصیت خدا می کند، انسان غیر عاقل است. یعنی اگر انسان در زندگی عقل را ملاک گذارد، عقل به او نقل میکنید به سوی خدا اقبال کن و به اطاعت حق مشغول باش. حال اگر عقل را کنار قرار بدهد، به سراغ فساد و بی بند و باری و جنگ و خونریزی می رود.

بر اساس روایات، اگر به عقل دقت داریم، تمام خصلت های پسندیده در وجود آدمی محقق می شود، اما اگر عقل را کنار قرار دادیم، حیا و عفت و غیرت نیز کنار می رود و به مکانش ستم و فساد به میدان می آید.

* امام حسین علیه السلام، عاقل ترین انسان ها

بر اساس آنچه نقل شد، کسی که به دنبال حق می رود، انسان عاقلی است و آنان که جانشان را به میدان شهادت می آورند، عاقل ترین انسان ها هستند. امام حسین علیه السلام عاقل ترین انسان هاست، زیرا آن حضرت برای حفظ دین و احیای سنت نبوی قیام نمود. شهادت حضرت و یارانشان به احیای مکتب محمدی یاری رساند و خون تمیز این امام همام، درخت اسلام را آبیاری نمود و به رشد و بالندگی امت اسلام و بیداری مسلمانان انجامید.

در وقت پیامبر و ائمه معصوم(ع) عده ای از مسلمانان در جنگ شهید می شدند و دیگران نقل میکردند که اینها بی خود جانشان را دادند، اگر عقل داشتند، می ماندند و زندگی دنیوی شان را ادامه می دادند، اما این سخن بر خلاف منطق دین و مرام امام حسین علیه السلام است. بنابراین نباید گفت که امام حسین علیه السلام را فقط عشق الهی به میدان کربلا آورد، چراکه در این صورت، قادر هستیم بگوییم چه لزومی دارد که ما از ایشان تبعیت کنیم، چراکه عشق برای کسی الزام آور و تکلیف ساز نیست. ما باید آگاهی بداریم که این عقل است که عشق آفرین است؛ یعنی یاران امام، قبل از آنکه عاشق ترین انسان ها باشند، عاقل ترین مردم بودند و عقل گرایی آنها سبب شد که حجت خدا را به خوبی بشناسند و رمانتیک تا آخرین نفس و قطره خون خویش در کنار امام بمانند و از حریم دین پاسداری کنند.

* معرفی عاشورا بر اساس عقل

اگر امروز می خواهیم حادثه عاشورا را به جهان شناسانیم، باید روی جنبه عقلانی آن تکیه کنیم و بگوییم کار امام حسین علیه السلام از شهادت خود تا نوزاد شیرخوار و یارانش، همگی مبتنی بر مسائل عقلی مسلم بوده است. اصلاً در فرهنگ دینی ما اطاعت خدا، موجب کمال عقل انسان است، فردی که در خانه می نیشند و کاری ندارد که امروز دین نابود میشود یا نمی رود، چنین شخصی اصلاً آدم عاقلی نیست. آدم عاقل آن است که به میدان می آید، جیغ میکشد، پاسداری می کند و آنجایی هم که لازم باشد، جان خودش را می دهد. امام حسین علیه السلام در مصاحبه با معاویه فرمودند: «لا یکمل العقل ال باتباع الحق»؛ اگر بشر می خواهد در جهان به کمال عقل برسد و فاصله اش را با بهائم کاهش دهد، باید از عقل خویش بهره گیرد، وگر نه چه فرقی با آنها دارد؟

* تجلی عقل در سبک زندگی دینی

یکی از مباحث مهم و لازم برای جامعه ما سبک زندگی است. امروزه کسانی که این بحث را دنبال می کنند، باید توجه داشته باشند جامعه ما هرچند اسلامی و انقلابی است، ولی فاصله فراوانی با سبک زندگی دینی دارد. برای رسیدن به این هدف، بایسته است توجه به عقل محور کارها قرار گیرد. در روایات اسلامی بارها این مطلب گفته شده که گاهی خدمت آن بزرگواران از فردی تعریف می کردند و نقل میکردند فلانی آدم خوبی است، نماز شب و نافله هایش ترک نمی شوند، هر سال حج می رود و پیوسته روزه دار هست و…؛ اما حضرات معصومین سؤال میکردند عقل او به چه صورت است؟ یعنی آیا در زندگی خود از عقلش بهره میگیرد؟ اگر انسان عقل را به میدان بیاورد، عقل به او نقل میکنید که رابطه با خدا به چه صورت باید باشد؟ عقل به او نقل میکنید که نباید دیگری را اذیت بکند و این طوری، سبک زندگی انسان هم اصلاح می شود.

* نقش جهان گرایی در بوجود آیی واقعه عاشورا

یکی از اصلیترین عوامل ایجاد شدن حادثه عاشورا، دوستی جهان و علاقه به جاه و مقام و دستیابی به طلا و نقره بود. با این که آنان یقین داشتند امام حسین علیه السلام بر حق است و با وجود این که آگاهی میداشتند ایشان بچه رسول خداست، اما عقلشان را کنار قرار دادند، حب جهان آنان را بیچاره کرد. در مقابل امام حسین علیه السلام در اوج عقل و فهم، حق را از باطل شناسایی کرده بود و می دانست که برای حفظ دین خدا، جز شهادت راهی وجود ندارد و باید خود و فرزندان و اصحابش شهید شوند و اهل بیتش اسیر گردند تا دین حقیقی باقی بماند. آن حضرت با آگاهی کامل به میدان آمد و هیچ تزلزلی به خویش راه نداد.

* بدترین تحریف عاشورا

در خصوص عقل، تکامل، اسباب کمال، موانع و دلایل فساد عقل، آیات و احادیث زیادی در متون دین ما بیان شده است. خداوند می فرماید که دوست داشتنیتر از عقل مخلوقی نیافریدم و آن که را دوست دارم، عقلش را کامل می کنم. حال با این مطالب غنی دینی و معارف کلاسیکی، می توان گفت که در قیام امام حسین علیه السلام عقل راه ندارد؟ و آن حضرت از سر عشق به میدان آمده است؟ بدیهی است که این حرف، غلط است و در واقع یکی از بدترین تحریف های عاشورا این است که عمل سیدالشهدا را بر مبنای عشق گذاریم که برای دیگران تکلیف آور نیست. آنچه متأسفانه در اشعار برخی شاعران دیده میشود، این است که می خواهند قضیه امام حسین علیه السلام را از مدار عقلانیت خارج کنند، در حالی که باید این مورد را برای مردم تبیین کرد که نهضت آن حضرت بر اساس عقل بوده است. این عقل سلیم است که آدمی را به اطاعت خدا وا می دارد و خود را در معرض شهادت میگذارد. شهدای انقلاب اسلامی نیز روی همین مبنای دینی و عقلانی جان خود را فدا نمودند و در واقعیت، عاقل ترین انسان ها، شهدا هستند، چون به کمال عقلانیت رسیدند.

برگرفته از ره توشه محرم :آیت الله محمد جواد فاضل لنکرانی

انتهای پیام// ۱۵ /۳۱۳

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال