تجارت با دین در بازار کتاب


با دیگران به اشتراک بگذارید

تجارت با دین در بازار کتاب

در آشفته‌بازار کتاب کودک و نوجوان، بسیاری نیز در حال ماهی گرفتن از آب گل‌آلود هستند. نگاه تجاری به کتاب‌های دینی این روزها بیشتر از قبل عرصه را برای آثار خوب تنگ کرده است.

عکس   تجارت با دین در بازار کتاب

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، هرچند ردپای ادبیات دینی کودک و نوجوان در ایران را می توان از لابه لای کتاب هایی که در قالب حکمت و حکایت، در سده های گذشته نوشته شده، جست، اما ادبیات دینی کودک و نوجوان به شکل نظام یافته از دوره قاجار و کم و بیش از مجلات آغاز شد و تا امروز هم ادامه دارد. ادبیات دینی برای این گروه سنی به دلیل اعتقادات مذهبی مردم ایران و نویسندگان و استفاده از این مفاهیم برای رشد جامعه، یکی از ریشه دارترین گونه های ادبی است که از سابقه درخشانی برخوردار است.

با وجود این سابقه، ادبیات این حوزه برای گروه سنی کودک و نوجوان پس از انقلاب رشد چشمگیر داشته و مسیر جدیدتری را پیمود؛ رشدی که عمدتاً متأثر از فضای دینی حاکم بر جامعه بوده و پیروزی انقلاب و وقوع جنگ تحمیلی نیز بر آن را بیش از پیش کرد. حال بعد از گذشت بیش از سه دهه از انقلاب اسلامی، به نظر می رسد ادبیات دینی کودک و نوجوان امروز مسیر رشد و دوران طلایی خود را نمی گذراند و به جای اینکه رونقی بیش از پیش داشته باشد، در چنبره موضوعات مختلف، گرفتار حواشی و آسیب های متعددی شده که از جمله این موارد می توان به ضعف در تألیفات اشاره کرد. هرچند این سستی و کاستی عمدتاً در تمامی حوزه های ادبیات کودک و نوجوان(آثار تألیفی) دیده می شود، اما انتظار اولیه بر این است که کتاب های دینی استوارتر و یا به عبارتی، استخوان دار منتشر شود.

محمود پوروهاب، از جمله نویسندگان کودک و نوجوان است که آثار متعددی در زمینه کتاب های دینی کودک و نوجوان منتشر کرده است. او معتقد است وضعیت فعلی نشر کشور به صورتی است که ناشران معمولاً کمتر به سراغ کتاب های خوب می روند. ناشران معمولاً قبول نمی کنند که کتاب تألیفی در حوزه شعر و داستان منتشر کنند. یکی از ضعف هایی که این روزها و اخیراً در ادبیات کودک و نوجوان ورود کرده، تمایل ناشران به چاپ کتاب های دینی است. این رویکرد معمولاً در میان ناشران دولتی و سازمان ها بیشتر دیده می شوند.

برخی از کارهای مذهبی، به ضد مذهب تبدیل می شوند

پوروهاب ادامه می دهد: معمولاً این نهادها به نویسندگان سفارش دینی نویسی می دهند و با نگاه تجاری که به این قضیه دارند، سعی دارند کار مذهبی بیشتر چاپ کنند؛ از این رو کمتر به ژانرهای دیگر می پردازد. به همین دلیل چند وقتی است که اقبال به کتاب هایی که با موضوعات آزاد در حوزه کودک و نوجوان نوشته شده اند، کمتر شده است.

وی با بیان اینکه نهادهای دولتی تلاش دارند تا با چاپ متعدد این دسته از آثار وجهه خوبی برای خود رقم بزنند، می افزاید: خروار خروار کار مذهبی دارد منتشر می شود و بیم آن می رود که این کارهای به اصطلاح مذهبی، خود عامل ضد مذهبی شوند؛ چرا که سفارش نویسی از کیفیت کار می کاهد و این نوع نگاه تجاری در نهایت به ضرر آثار دینی است که با جان و علاقه نویسنده نوشته شده اند. گاه به دلیل شتاب زدگی و مسلط نبودن نویسندگان، ضعف های محتوایی نیز در این دسته از کارها دیده می شود.

به اعتقاد این شاعر کودک و نوجوان؛ در حال حاضر این ناشران هستند که بازار کتاب کودک و نوجوان را تحت تأثیر خود قرار داده اند و ما در آینده نزدیک شاهد ایجاد خلأهای اساسی در عرصه ادبیات کودک و نوجوان و ژانرهای متنوع آن خواهیم بود.

از سوی دیگر، برخی دیگر از نویسندگان و شاعران بر این باورند که نوشتن درباره مسائل مذهبی در ادبیات کودک و نوجوان در سال های اخیر، با ساده نویسی داستان های قرآنی و زندگی ائمه اطهار(ع) یکسان پنداشته شده است. ناشران بدون توجه به نیاز ایجاد خلاقیت و نوآوری در این عرصه به منظور جذب مخاطب کودک و نوجوان، دست به انتشار کار با این تم برای رسیدن به سود بیشتر می زند. ظاهراً بازگشت سرمایه در این زمینه عموماً قطعی است و همین، مایه انگیزه برای چاپ آثار متعدد، بی توجه به محتوا و فحوای کلام کتاب شده است.

تجارت با حذف خلاقیت

کامران شرفشاهی، از جمله شاعرانی است که در زمینه شعر نوجوان فعالیت دارد. او در این رابطه می گوید: نباید حضور در این قلمرو و سرودن برای کودکان و نوجوانان را سهل و آسان پنداشت؛ بالعکس این حوزه نیز دارای ظرایف و دقایق خاص خود است و شاعر می بایست با کلامی بسیاری ساده و روان و متناسب با گروه های سنی، مضامین و مفاهیم مورد نظر خود را ارائه کند. به این لحاظ بسیاری از شاعران از ورود به این عرصه خودداری می کنند و توانایی حضور در این عرصه را در خود نمی یابند. در این میان، برخی از شاعران اعتنای چندانی به دشواری های موجود در این عرصه ندارند و اصرار دارند که حتماً در این زمینه طبع آزمایی کنند. در آثار این شاعران واژه های ثقیل و بیان مفاهیم سنگین برای سنین کودکان و نوجوانان احساس می شود و معمولاً چنین توجیه می کنند که نباید کودکان و نوجوانان را دست کم گرفت.

شرفشاهی به ضعف محتوا در برخی از این آثار اشاره می کند و می افزاید: برخی از شاعران کودک و نوجوان زحمت مطالعه تاریخ اسلام و سیره گفتار خاندان پاک وحی را به خود نمی دهند و شعرهایشان معمولاً کلی گویی هایی است که چندان نکته آموزنده ای به کودک و نوجوان منتقل نمی کند.

بازار کتاب در قرق کتاب های زرد مذهبی

او نبود «خلاقیت» را یکی از ضعف های موجود در این دسته از آثار می داند و ادامه می دهد: موضوع خلاقیت و نوآوری مسئله بسیار مهم و حساسی است. نمی توان توقع داشت که تمامی شاعران و نویسندگان با خلاقیت در این عرصه حضور داشته باشند؛ کما اینکه در سال های پس از انقلاب یک جریان تجاری و سفارش نویسی نیز به راه افتاده است که اگرچه بخشی از این جریان با نیت حمایت از شاعران و نویسندگان این حوزه و خلق آثار تازه و افزون تر در این زمینه شکل گرفت، اما بخش دیگری با نیت کاسب کارانه و سوء استفاده از فضای مذهبی و اعتقادات و باورهای مردم شکل گرفت که این جریان به لحاظ سرمایه گذاری های گسترده بخش اعظمی از بازار تولیدات کتاب و محصولات فرهنگی را اشباع کرد و با اشغال ویترین های کتابفروشی ها جا را برای دیده شدن آثار خوب و ارزنده تنگ کرد.

نبود نظارت دقیق از سوی مسئولان امر، راه را برای آثار ضعیف باز و عرصه را برای کتاب های خوب تنگ کرده است. در این آشفته بازار انتخاب نیز برای خانواده ها دشوارتر می شود. اگر در گذشته تنها چند کتاب گزینه اصلی انتخاب بودند، امروز گزینه های متعددی پیش روی خانواده هاست که با رنگ و لعاب خاص سعی در فروش بیشتر دارند.

— لطفا نظرات خود را در بخش نظر بنويسيد —

نگارش از : زامياد ر.

فرهنگی هنری در بخش اخبار سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

شکرفروش که عمرش دراز باد چرا
««« »»»
تفقدی نکند طوطی شکرخا را

تجارت با دین در بازار کتاب

TT / 0 — TP / 0%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال