مشارکت کشورمان ایران در آوردن خورشید به زمین


مشارکت ایران در آوردن خورشید به زمین

تصویر و عکس مشارکت ایران در آوردن خورشید به زمین

اخیراً و پس از مسافرت سرپرست سازمان انرژی هسته ای ایران به بروکسل بلژیک و مقر اصلی انجمن اروپا و ملاقات با کانی یته (کمیسیونر انرژی و تغییرات آب و هوایی انجمن اروپا)، دکتر صالحی اعلام کرد به‌زودی عضویت مجلسی ایران در سبک ایتر اعلام می‌شود.

به اعلان سرزه و به نقل از کلیک به نقل از ایسنا، سایت «امید ملی ایرانیان» اضافه کرد: معاون رئیس‌جمهور و سرپرست سازمان انرژی هسته ای ایران همچنین از برداشته شدن گام‌های مثبت برای همکاری‌های علمی و فنی ایران و کشورهای دیگر گزارش کرد و گفت طرف‌های اروپایی از مشارکت ایران در برنامه گداخت هسته‌ای اروپا (جت/ JET) استقبال کرده‌اند.

ایتر چه اهمیتی دارد؟

اتم هر اتم، انرژی نهفته دارد و با شکافت هسته ای، می‌توان از انرژی آزاد شده در تولید انرژی شبیه به برق (مقاصد صلح‌آمیز) و سلاح هسته ای (مقاصد ارتشی) بهره گرفت. بر این مبنا شکافت هسته‌ای (Nuclear Fission) به فرآیندی نقل کرده می‌شود که یک اتم از قبیل اورانیوم را به اجزای کوچولو تر مبدل کرده و در فعل و انفعالاتی که طی این فرایند انجام می‌شود به انرژی حاصله از آن دست پیدا کرد.

اما تولید برق و الکتریسته از روش شکافت هسته ای، زباله و ضایعاتی را همراه با دارد و نمی‌توان با این ضایعات و زباله‌ها، همچون زباله‌های متداولی که هر روزه خانوارها تولید می‌کنند برخورد کرد. دفع زباله‌های هسته ای، نیاز به تخصص و فناوری بالا دارد و آنها را از جمله باید در اعماق بیش از یک کیلومتری زمین دفن کرد. اگرچه امکان می دارد این زباله‌های هسته ای دفن شده، میلیون‌ها سال تشعشع رادیواکتیو داشته باشند.

با این حال، در روش صلح‌آمیز از شکافت هسته ای، می‌توان انرژی بیشتری نسبت به انرژی‌های فسیلی و انرژی حاصل از نیروگاه‌های آبی کسب کرد.

به غیر از شکافت هسته‌ای و دستیابی به انرژی از طریق تبدیل اتم به اجزای کوچولو تر، روش گداخت هسته‌ای در چندین دهه اخیر در صحنه بین‌الملل نکته توجه قرار گرفته است.

اکتشاف شکافت هسته‌ای در سال ۱۹۳۸ تولدی پیش آمد و هم‌اکنون بخشی از برق مصرفی جهان توسط نیروگاه‌های هسته ای تولید می‌شود و در بخش ارتشی این فناوری، کشورهایی ایالات متحده و کشور روسیه، بیشترین بمب هسته ای که با اتکا به فناوری شکافت هسته‌ای به دست آمده است را در اختیار دارند و گداخت هسته‌ای (Nuclear Fusion) پدیده‌ای متأخرتر است.

به نقل کرده کارشناسان و مطلعین گداخت هسته‌ای، فرآیندی در خلاف جهت شکافت هسته‌ای است و به‌جای تبدیل اتم به اجزای کوچولو تر، سعی می‌کند اتم‌ها را به هم متصل کند. اصلی ترین نمونه موجود در عالم هستی و جهان شناخته‌شده ما که کار تولید انرژی آن بر اساس گداخت هسته‌ای است، خورشید یا آفتاب است. بر این اساس برنامه تأسیس رآکتور گرماهسته‌ای امتحانی بین‌المللی (ITER)، به نوعی یک کپی‌برداری کوچک متخصصان رشته هسته‌ای از فعل و انفعالات خورشیدی است.

در گداخت هسته‌ای یا همجوشی هسته‌ای، انرژی بیشتری نسبت به سبک شکافت هسته‌ای می‌توان به دست آورد که این خود، بسیار بیشتر از تولید انرژی از طریق بهره گیری از انرژی فسیلی از قبیل نفت و زغال سنگ و بهره گیری از نیروگاه‌های برق – آبی و مخارج و تولید برق از روش ایجاد سد است. همچنین روش گداخت هسته‌ای، در مقایسه با تبعات و خطرات زباله‌های هسته ای ساخته شده در روش شکافت هسته‌ای، حطرات کمتری دارد و زباله‌های آن تشعشع احتمالی کمتری خواهد داشت.

ایران و گداخت هسته‌ای

برخی پژوهشگران هسته‌ای ایران در چارچوب سازمان انرژی هسته ای ایران، فعالیت‌های تحقیقاتی معلومی را در زمینه گداخت هسته‌ای انجام داده‌اند و در سال ۱۳۵۴ شمسی، دکتر نراقی مسئول زمان فیزیک پلاسمای سازمان انرژی هسته ای ایران، یکی از دستگاه‌های تحقیقاتی تولیدکننده پلاسما را که در گداخت هسته‌ای کاربرد دارد، ساخت و به بنا به اطلاعات موجود، توکامک (tokamak) کوچک الوند حاصل فعالیت‌های نراقی، با همکاری متخصصان ایرانی و خارجی بوده است. پس از آن نیز فعالیت های سازمان در مرکز تخصصی گداخت ادامه یافت و تحقیقات در این زمینه مداوم است.

با توجه به موفقیت‌هایی که ایران در زمینه گداخت هسته‌ای کسب کرده بود، توصیه ای تحت عنوان «سبک بنیاد آسیایی گداخت» در سال ۱۳۷۴ مطرح شد و متخصصانی از کشور روسیه (ولیخوف مشاور گورباچف و سپس مشاور یلتسین) و کشور پاکستان و قزاقستان، در مجمع سبک بنیاد آسیایی گداخت که در شهر تهران به انجام رسانده شد وجود کشف کردند و بنا به اعتقاد برخی کارشناسان هسته‌ای ایران، این سبک در واقع یک ایتر کوچک بوده است که تحقیقات آن ادامه نیافت.

قطعنامه‌ها و تحریم‌ها

در گداخت هسته‌ای، سوخت ویژه ای نکته نیاز است. به این ترتیب «دوتریم» که هیدروژن سنگین است و «تریتیوم» که ایزوتوپی از هیدروژن است، سوخت گداخت را تشکیل می‌دهند. ایزوتوپ‌ها نیز اتم‌های یک نوع عنصر محسوب می‌شوند. سوختی که در فرآیند گداخت هسته‌ای یا همجوشی هسته‌ای به کار می‌رود باید به دمایی تقریبا ۱۰۰ میلیون درجه سانتیگراد برسد و ماده به صورت پلاسما ساخته شود. بنابراین گداخت هسته‌ای، تبدیل هیدروژن به عنصری سنگین‌تر از آن از جمله هلیوم است و این همان فرایندی است که در خورشید و ستارگان دیگر اتفاق می‌افتد.

بنا بر اطلاعاتی که وجود دارد خورشید از هیدروژن (۷۳ درصد) و هلیوم (۲۵ درصد) و اکسیژن و نیتروژن و کربن تشکیل شده است و عمر تخمینی منبع انرژی این ستاره شناخته‌شده و مهم برای ما ۱۴ میلیارد دسال است. هر ثانیه بیش از ۲ میلیون تن از جرم خورشید به انرژی تبدیل می‌شود و خورشید نیز حدوداً ۳۰۰ هزار برابر از کره زمین بزرگتر است. گرمای مرکز خورشید حداقل ۱۰ میلیون درجه و گرمای سطح آن ۵۶۰۰ درجه سانتیگراد است.

با توجه به این‌که از سال ۱۳۸۲ بحث فعالیت‌های هسته‌ای ایران در آژانس بین‌المللی انرژی هسته ای، بیش از پیش برجسته شده و نکته توجه قرار گرفته بود و پس از تشکیل دولت نهم در سال ۱۳۸۴ پرونده هسته‌ای ایران از آن آژانس به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع داده شد و چندین قطعنامه لازم‌الاجرا علیه ایران صادر شد و برخی کشورها ایران را تهدیدکننده صلح و امنیت بین المللی و شناساندند و تحریم‌هایی علیه ایران اعمال شد، لذا همکاری با ایران در چارچوب قطعنامه‌های سازمان متحد، ممنوع شد.

این هم در حالی بود که ایران در پیشبرد برنامه گداخت هسته‌ای که متفاوت از شکافت هسته‌ای بود، نیاز به همکاری و مواد اولیه نکته نیاز در فرآیند گداخت هسته‌ای داشت و سوخت آن را باید از کشورهای دیگر تامین می‌کرد.

در آن محیط تحریمی واردات سوخت گداخت هسته‌ای یعنی هیدروژن سنگین (دوتریم) با معضل مواجه شد و ساخت توکامک، نیاز به همکاری با خارج از کشور داشت که با تحریم‌های بین المللی علیه ایران، همکاری‌های علمی در این زمینه قطع شد و منابع مالی ضروری برای پیشبرد سبک گداخت هسته‌ای کاهش پیدا کرد. بر این اساس ساخت تجهیزات نکته نیاز و واردات مواد اولیه و سوخت گداخت هسته‌ای دچار معضل شد.

اگرچه ایران سیستم توکامک کوچک الوند را در سال ۱۳۵۴ به کمک خارجی‌ها ساخته و توکامک برزرگتر دماوند را با کمک روس‌ها ساخته است ولی توکامک تازه ای که در دست دیزاین دارد مخارج بیشتری می‌طلبد و با این حال کار دیزاین آن در جریان است. رییس آزمایشگاه گداخت با محصورسازی مغناطیسی غیر توکامک سازمان انرژی هسته ای ایران، پیش از این نقل کرده بود که دیزاین توتامک جدید نیاز به بودجه قابل توجه دارد.

توکامک (محفظه مارپیچ با سیم‌پیچ‌های مغناطیسی)، سیستم محصورسازی پلاسما است و اختراع آن به فیزیکدانان هسته‌ای شوروی در دهه ۱۹۵۰ برمی‌گردد و با آن توکامک (tokamak) می‌توان از روش گداخت هسته‌ای، انرژی هسته ای ساخت.

برجام و همکاری‌های بین‌المللی

پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) مقرر می‌دارد کشورهای دارای بمب هسته ای نباید به تهیه سلاح هسته ای توسط کشورهای غیر برخوردار از آن، یاری رسانند ولی کشورهای برخوردار متعهد شده‌اند که فناوری هسته‌ای صلح‌آمیز را در اختیار کشورهای غیر برخوردار بگذارند.

ایران با مذاکراتی که با شش توانایی جهان داشت به توافق هسته‌ای رسید که در زبان فارسی نوشته آن توافق بین‌المللی، «برجام» نام گرفته است. ایران اگرچه مدام اعلام کرده است که قصد ساخت بمب هسته ای ندارد و فقط درپی استفاده صلح‌آمیز از فناوری هسته‌ای است اما برخی کشورهای دیگر با سوءظن و بی‌اعتمادی، تصور دیگری از برنامه هسته‌ای ایران داشتند. در نهایت در قالب برجام ایران است امتیازاتی کسب کرد از جمله برداشته‌شدن تحریم‌های هسته‌ای که علیه کشور ما اعمال شده بود و لغو قطعنامه‌هایی که ایران ملزم به اجرای آنها بود.

به طور مشخص در بند ۳۲ برجام این نکته نکته تاکید قرار گرفته که انجمن اروپا و کشورهای ۵+۱ و شرکای بین‌المللی، با ایران در پروژه‌های مشترک از جمله «گداخت هسته‌ای» و ایجاد مرکز پزشکی هسته‌ای منطقه‌ای با فناوری‌های توسعه یافته روز، تعامل خواهند کرد و تدابیر ضروری را بری اجرای این پروژه‌ها اتخاذ خواهند نمود.

بنابراین راه دادن ایران به برنامه مهم ساخت رآکتور گرما هسته‌ای امتحانی بین‌المللی، می‌تواند ایران را به لبه‌های مرز دانش هسته‌ای برساند تا در جوار کشورهای پیشتاز در حوزه فناوری هسته‌ای، کار کند.

مشخصات کلی ایتر

بحث فعالیت مشترک کشورهای پیشتاز در حوزه هسته‌ای به سال ۱۹۸۵ و پیشنهاد گورباچف در چارچوب نظریه «اتم برای صلح» برمی‌گردد، بر این مبنا قرار شد مرکز تاسیسی نه در شوروی و نه در ایالات متحده باشد و نهایتا فرانسه نکته توافق قرار گرفت. در این برنامه بین‌المللی ۳۵ کشور جهان از انجمن اروپا، کشور چین، کشور کره جنوبی، هند، کشور ژاپن، کشور روسیه و ایالات متحده فعالیت می‌کنند.

توکامک نکته نیاز در این برنامه، بزرگترین توکامک جهان خواهد شد. دیزاین مفهومی این برنامه از سال ۱۹۸۸ آغاز شد و محل تاسیس آن در زمینی ۴۲ هکتاری در منطقه «کادارشه» شهر اکس ان، در منطقه (استان) پروانس آلپ فرانسه است.

کشورهای فعال در این برنامه، در سال ۲۰۰۶ به توافقی رسیدند که هزینه‌های آن را توجه کرد کنند. در سال ۲۰۱۱ کل هزینه‌های این برنامه به ۱۶ میلیارد یورو رسیده بود.

انجمن اروپا ۴۶ درصد و ایالات متحده ۹ درصد هزینه‌های ساخت را توجه کرد می‌کنند و البته ۹۰ درصد هزینه‌ها به صورت ساخت تجهیزات است. دو مخزن بزرگ تأسیسات ابررسانای رآکتور گداخت هسته ای در کشور چک ساخته شده که هرکدام ۳۵ متر طول و ۴ متر کشور قطر دارند.

خواست ایران برای عضویت

برنارد بیگوت سرپرست برنامه ایتر اخیرا نقل کرده است نخستین پلاسما در سال ۲۰۲۵ تولید می‌شود و این برنامه در سال ۲۰۳۵ به حداکثر توان می‌رسد. او همچنین نقل کرده است «از طریق این برنامه می‌توان معضل تولید انرژی در کره زمین را حل کرد».

سرپرست سازمان انرژی هسته ای ایران نیز در تیر ۱۳۹۵ اعلام کرد اصلی ترین برنامه این سازمان ایتر و گداخت هسته‌ای است. در بازدیدی هم که سرپرست سازمان انرژی هسته ای همراه با سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور از برنامه در جنوب فرانسه داشتند با ساخت و دیزاین آن از نزدیک و بیشتر آشنایی پیدا کردند و هیأتی از فرانسه نیز جهت وارسی امکانات ایران و توانمندی‌های متخصصان هسته‌ای ایران، به ایران مسافرت کردند.

به دلیل هزینه‌هایی که عضویت کامل در سبک رآکتور گرما – هسته‌ای گداخت امتحانی بین‌المللی (ایتر) دارد ایران خواست عضو همراه بودن را دارد؛ در چارچوب این سبک، ایران به یکی دیگر از توافقات برجام که وجود در پروژه‌های بین‌المللی و مهم توافق هسته‌ای است دست کشف خواهد کرد و همراه کشورهایی که جزو باشگاه هسته‌ای جهان هستند، در یک برنامه زندگی ای برای جهان و محیط زندگی کرد بین المللی همکاری خواهد کرد و در بلندمدت می‌تواند با تامین انرژی از راهکاری کم‌هزینه، کمتر آلاینده و پربازده، هم از محیط زندگی کرد سالم‌تری برخوردار باشد، هم این‌که احتیاج های مربوط به انرژی و برق مصرفی رو به فزاینده را از بین برد، هم این‌که متخصصان هسته‌ای ایران از غافله دانش هسته‌ای بین المللی چندان عقب نمانده و با تکنولوژی‌های هسته‌ای روز دنیا ارتباط برقرار کنند و تا حد امکان از در چارچوب‌های توافق شده برجام، بهره‌مند شده و با کاروان بین المللی علم در ایجاد خورشید به روی زمین همراه شوند.

*با تشکر از انتخاب شما*

گردآوری توسط: گيتی خ.

تازه های فناوری در بخش دانش و فناوری سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

يا مبسما يحاکی درجا من اللالی
««« »»»
يا رب چه درخور آمد گردش خط هلالی

مشارکت کشورمان ایران در آوردن خورشید به زمین

TT / 295 — TP / 15%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال