شناخت قدیمی ترین برج تهران بزرگ (۱۳ عکس)


آشنایی با قدیمی ترین برج تهران

برج طغرل یادگار ۸۰۰ ساله شهر ری ، را برای شما عزیزان و کاربران محترم نشریه گذاشته ایم , با نشریه همراه باشید.

تصویر و عکس شماره ۱ ⇩

تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

برج طغرل یادگار ۸۰۰ ساله شهر ری

ای آجری برج طغرل ،که مساحت آن با احتساب باغ و دیوارهای احداث شده درسال ۱۳۷۹ به ۵۰۰۰ مترمربع می‌رسد، از جمله آثار به جا مانده از دوره سلجوقیان و مربوط به نیمه دوم قرن ششم قمری است‌. ارتفاع برج بدون سقف در حدود ۲۰ متر است‌.

از نظر سازنده ای ضخامت دیوار برج از ۱/۷۵ تا ۲/۷۵ متر و کشور قطر داخلی و خارجی آن به ترتیب ۱۱ و ۱۶ متر است‌. سطح بدنه بیرونی برج به ۲۴ ترک تقسیم شده است‌.

در قسمت فوقانی برج تزیینات و کتیبه‌ای به خط کوفی موجود بوده که در قرون گذشته نابود شده است‌. در ۱۳۰۱ ق‌، به فرمان ناصرالدین شاه‌، بخش فوقانی برج که فرو ریخته بود، مرمت و نو سازی شد و واپسین مرمت نیز در سال‌های اخیر انجام شده است.

تصویر و عکس شماره ۲ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

برج طغرل در شرق آرامگاه ابن بابویه در خیابان ابن بابویه شهر ری واقع شده‌است و از آثار به جا مانده از دورهٔ سلجوقیان می‌باشد. در برخی متون این مکان، برج خلیفه یزید نامیده شده است.

ارتفاع برج حدود ۲۰ متر می‌باشد (بدون احتساب گنبد مخروطی شکلی که امروزه تاثیری از آن نمانده) به عقیدهٔ برخی از کارشناسان این برج شبیه عقربه‌های ساعت بوده و می‌توان از روی تابش آفتاب بر روی کنگره‌های آن وقت را شناسایی کرد.

برج طغرل در سال ۱۳۱۰ با شماره ۱۴۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌ است.

برج طغرل با مساحتی بالغ بر ۴۸ متر مربع و ارتفاعی در حدود ۲۰ متر و با اسکلتی خشتی و آجری به صورت استوانه‌ای افراشته، خودنمایی می‌کند که نمای داخلی آن به صورت استوانه است.

تصویر و عکس شماره ۳ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

چالش‌ها دربارهٔ شخصیت مدفون در بنا
درگیری و اختلافات انبوه ای میان کارشناسان و مورخان دربارهٔ شخصیت مدفون در این بنا وجود دارد. عده‌ای آن را آرامگاه طغرل بیک سلجوقی می‌دانند و در مجمل‌التواریخ صفحهٔ ۴۶۵ این طوری آمده‌است که «پادشاه طغرل‌بیک شهر ری ارتحال رسید و تربتش آنجا برجاست». مورخ نامی کشور ترکیه، فارق سومر نیز مکان دفن طغرل را همین جا می‌داند.

عده‌ای دیگر از نویسندگان این جا را مکان دفن خلیل پادشاه از فرزندان تیمور لنگ و همسر او شادالملک در قرن پانزدهم می‌دانند. در کتاب جامع ری باستان تالیف حسن کریمیان نیز آمده‌است که گروهی این بنا را منتسب به فخرالدوله دیلمی می‌دانند.

محمد محیط طباطبایی این بنا را متعلق به ابراهیم فواید می‌دانست و خودش هم پس از فوت در کنار این برج در سال ۱۳۷۱ به خاک سپرده‌شد.

تصویر و عکس شماره ۴ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

این برج شبیه عقربه‌های ساعت بوده و می‌توان از روی تابش آفتاب روی کنگره‌های آن وقت را شناسایی کرد. در ضلع شمالی و جنوبی برج دو سردر با سازنده ای سبک رازی ساخته شده است

و تقریباً تا ارتفاع ۴ متری برج دیوارها به صورت توپ تا کشور قطر دیوارهای حدود ۱.۵ متر تشکیل شده و دیوارهای بالای ارتفاع ۴ متر به صورت تو خالی دیزاین شده و وسط آن پلیکانی وجود دارد که درب آن در همان ارتفاع در ضلع شمالی بنا خودنمایی می‌کند که رابطی بین قسمت‌های تحتانی و فوقانی برج می‌باشد.

تصویر و عکس شماره ۵ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

قدمت برج و پا برجا بودن آن در طی ۷۰۰ سال که از ساخت آن می‌گذرد با توجه به وقوع زلزله‌های سهمگین در منطقه نشان از پی مقاوم و عمیق این بنا دارد. پی معمار این برج در کف آن در کناره‌های دیوارها کانالهای گذر هوا را تعبیه کرده‌ که این کانالها مانع از رطوبت دیوارها و برطرف کردن تخریب های ناشی از آن می‌شود و دیاوراهای برج طوری دیزاین شده که سبب طنین صدا در داخل بنا می‌شود.

و اگر واعظی یا خواننده‌ای در وسط برج خطبه‌ای ایراد کند و یا تصنیفی را بسراید صدای آن در همة برج طنین انداز می‌شودو به صورت اکو وار به سمع همه می‌رسد. که البته وجود سقفی مخروطی که بر فراز دیوارهای برج واقع بوده که هم اکنون تاثیری از آن بر مکان نیست احتمالا به این تکنولوژی اکستیکی جلوه‌ای دیگر می‌داده است.

تصویر و عکس شماره ۶ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

کاربردهای برج طغرل

این برج علاوه بر آن که با داور فرزانگان و دلاوران عصر خود می‌باشد استاد معمار آن کاربردهای دیگری را در جاودانه ساختن آن بکار برده و سازنده ای پنهانی را برای پی بردن به اسراری با آن آمیخته کرده است.

از جمله کاربرد این برج استفاده در شبهای تار با بهره گیری از روشن کردن آتش بر باروی بلند آن برای راهنمای مسافران جاده ابریشم که از جانب خراسان به جانب ری می‌آمدند بوده و در روز احتیاجات گاهشماری مردمان را مرتفع نموده است.

بنا به گزارش سرزه به نقل از فرزانه اندیشمند استاد منوچهر آرین دانشمند خراسانی عرصه تاریخ علم کشور در مقاله نظر دیگری به برجها اطلاق عبارت برج به این بنا و عمارت های شبیه از آنجا که برج به منازل عبور حرکت سالانه خورشید در دائره‌البروج گفته می‌شود ماجرا از این مطلب دارد که گذشتگان از این روی سایه‌های این ابنیه و دریچه‌های گذر نور خورشید که در روی آنها تعبیه شده پی به برجی که خورشید در آن غوطه ور می‌باشد می‌بردند زیرا که در هر برجی خورشید

ارتفاع ویژه ای در آسمان نسبت به افق و میل ویژه ای نسبت به جهات جغرافیایی نواحی داردلاجرم سایه‌ها و طرز تابش آن فرق خواهد داشت که از این تغییرات می‌توان در تعیین روزها و برج‌ها بهره‌ برد و این تکنولوژی به کار رفته در این ساختمانهاست که کلمة برج را زیبنده نام آن کرده است.

تصویر و عکس شماره ۷ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

برج طغرل علاوه بر این خصوصیت فوق‌العاده، خصوصیت منحصر به فرد دیگری در خود نهفته دارد که سرود خوشگل اندیشه استاد معمار خود را جلوه‌گر می‌کند. و آن ساعت آفتابی بینظیری است که در دل کنگره‌های آن پنهان دارد. که احتمالا نکته شبیه آن در تاریخ علم کمتر یافت می‌شود.

همانگونه که گفته شد حول این برحج از نمای بیرونی ۲۴ کنگره با زاویة حاده جلوه‌گر شده که اگر در روبروی درگاه آن بایستید گویی شیری با دهانی باز به شما می‌نگرد.

در دقت در این بنا از آنجا که این کنگره‌ها درو تا دور این اثر را فرا گرفته به گونه‌ای خاص دیزاین شده که اگر اگر طلوع آفتاب پیش بیاید در جانب شرق بنا کم‌کم یکی از کنگره‌ها روشن می‌شود و آفتاب داخل آن می‌تابد، اگر نیم ساعت از طلوع آفتاب بگذرد,

نصف کنگره روشن می‌شود اگر یک ساعت از طلوع خورشید بگذرد یک کنگره به طور کامل روشن می‌شود و اگر اگر دو ساعت بگذرد و کنگره روشن می‌شود، همین طور اگر سه ساعت بگذرد سه کنگره تا هنگامی که به لحظه‌ای می‌رسیم که خورشید روی نصف النهار منطقه قرار می‌گیرد.

تصویر و عکس شماره ۸ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

یعنی بیشترین ارتفاع خود را از افق دارد، در این هنگام خورشید صحیح در بالای سر در جنوبی برج قرار می‌گیرد به این علت که دربهای برج کاملاً شمالی جنوبی بوده و روی نصف النهار قرار می دارد در این هنگام سایه تیغه‌ای که بالای سر سردرب وارد شدنی است

صحیح در بالای تبری ضربی گونه سر در قرار گرفته و ماجرا از لحظه اذان ظهر می‌کند و در فصل زمستان که ارتفاع خورشید پایین‌تر است در لحظه ظهر خورشید از درب جنوبی صحیح وسط برج می‌تابد.

اگر اگر خورشید از لحظه ظهر زوال پذیر و به جانب غرب گرایش کشف کند حال کنگره‌های جانب غرب آغاز به روشن شدن می‌کند. اگر نیم‌ ساعت از لحظه ظهر بگذرد نیمی از کنگره از جانب غرب روشن می‌شود اگر یک ساعت بگذرد

یکی از کنگره‌ها و اگر دو ساعت از ظهر بگذرد نیمی از کنگره‌ها روشن می‌شود و همین گونه تا خورشید غروب کند. پس از روی کنگره‌های این برج و روشن شدن آن توسط خورشید می‌توان مقدار گذشت وقت را از لحظه طلوع آفتاب، لحظه ظهر ، و مقدار گذشت وقت از لحظه ظهر را محاسبه و تعیین نمود.

تصویر و عکس شماره ۹ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

مرمت و نو سازی
برج طغرل برای اولین بار در سال ۱۳۰۱ هجری قمری و در انتها ۳۵امین سال پادشاهی ناصرالدین شاه مرمت و نو سازی شد. این مرمت به دستور شاه و به دست وزیرش امین السلطان و توسط ابوالحسن خان معمارباشی به ثمر رسید و لوحه‌ای مرمر بر سردر بنا نصب گردید. این نو سازی بنا را از خطر نابودی نجات داد ولی ظرافت کاری‌های قدیمی و بقعهٔ کتیبهٔ کوفی آن را از بین برد.

پس از انقلاب ۱۳۵۷ سالها این بنا متروک بود تا در اوایل دههٔ هفتاد بار دیگر نکته نو سازی قرار گرفت و بطور جدی در نیمهٔ سال ۱۳۷۷ آغاز و در فصل زمستان ۱۳۷۹ به انتها رسید.

در حال حاضر نو سازی بنا به دست منطقه ۲۰ شهرداری تهران بزرگ در محوطه‌ای به وسعت ۲ هکتار و به منظور گسترش و ساختن فرهنگسرا، کتابخانه، موزه و غذاخوری در حال انجام می‌باشد.

تصویر و عکس شماره ۱۰ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

تصویر و عکس شماره ۱۱ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

تصویر و عکس شماره ۱۲ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

تصویر و عکس شماره ۱۳ ⇩تصویر و عکس مروری بر کهنه ترین برج تهران بزرگ

— ضمن تشكر از حسن انتخاب شما ،لطفا نظرات خود را در انتهاى صفحه براى ما بنويسيد —

نگارش از : به‌آفرين ژ.

ایرانگردی در بخش سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

چه شکر گويمت ای خيل غم عفاک الله
««« »»»
که روز بی‌کسی آخر نمی‌روی ز سرم

شناخت قدیمی ترین برج تهران بزرگ (۱۳ عکس)

TT / 393 — TP / 27%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال