مهمان منزل کمال الملک


میهمان خانه کمال الملک

فیروزه با نام قدیم «تحت جلگه» به موجب وجود بزرگ ترین و کهنه ترین معدن سنگ فیروزه جهان در سالیان اخیر به این نام خوانده شده است.

بخش جهانگردی تبیان
تصویر و عکس میهمان منزل کمال الملک

شهر نیشابور را اگرچه مهد علم و فرهنگ در زمان تمدن اسلامی آگاهی میدارند اما این شهر را بیشتر به شهرت سنگ فیروزه می شناسند. چنانچه راه جاده ای شهر نیشابور را به سمت سبزوار قبل بگیریم، با گذر از مجتمع بزرگ فولاد خراسان به شهرستانی با نام همین سنگ قیمتی یعنی «فیروزه» می رسیم. فیروزه با نام قدیم «تحت جلگه» به موجب وجود بزرگ ترین و کهنه ترین معدن سنگ فیروزه جهان در سالیان اخیر به این نام خوانده شده است. فیروزه یک کانی کمتر دیده شده و پر ارزش به رنگ های طیف آبی و از رده فسفات است که در کشورمان، مصر، ایالات متحده و معدود کشور های دیگری پیدا میشود. با کیفیتترین نوع فیروزه از روستای معدن از توابع شهرستان فیروزه حاصل میشود که با بیش از ۲۰۰۰ سال قدمت از کهنه ترین معادن فیروزه جهان به حساب مییاید. اما آنچه در این گفتار درباره شهرستان فیروزه مد نظر است، تواناییهای جهانگردی این حوزه تاریخی شمال خراسان است.

فیروزه، میزبان نقاش سرشناس

این شهرستان میزبان آخرین سال های زندگی استاد کمال الملک بوده است. محمد غفاری سرشناس به کمال الملک (۱۳۱۹-۱۲۲۴) نقاش نامدار و پرنفوذ تاریخ هنر معاصر کشورمان بعد از مشکلاتی که در سیستم دولتی یافت از مدرسه صنایع مستظرفه استعفا داد، از کار دولتی دست کشید، به روستای حسین آباد در نزدیکی فیروزه مهاجرت کرد و تا پایان عمر در همین روستا زیست. ایشان از سال ۱۳۰۷ تا هنگام ارتحالش در سال ۱۳۱۹ در ملکی که خود تهیه کرده بود در همین روستا زیست و در این زمان مهمانان اهمیتی می داری را نیز در همین منزل باغ از جمله شهریار و هنری ماسه، کشورمان شناس فرانسوی، پذیرا بود. او وصیت کرد بعد از مرگ در حیاط همین منزل به خاک سپرده شود اما بنا به دلایلی در مکان کنونی در جوار مقبره شیخ عطار در شهر نیشابور دفن شد. منزل استاد در روستای حسین آباد که مکانی ها به احترام استاد آن را حسین آباد کمال می نامند، پابرجا است و در دو نوبت از سوی سازمان میراث فرهنگی مرمت شده است.
ساختمان منزل مشتمل بر یک حیاط مرکزی، آپارتمانهای یک طبقه شمالی و جنوبی و باغ وسیعی در ضلع جنوبی است. عمارت سمت جنوبی، محل کار و اقامت استاد بوده است. همانگونه که بازدید از محل زندگی ادیبان در جهانگردی حوزه اهمیتی می داری را به خود اختصاص می دهد، بازدید از مکان زیست بزرگ هنرمندان معاصر نیز خالی از لطف نیست. باغ شادمانی در همین ناحیه که متعلق به سالار معتمد از خوانین خراسان بوده نیز بسیار مورد رفت و آمد و اقامت استاد کمال الملک در زمان انتهاای عمر ایشان بوده است. این باغ با پلان مستطیل شکل، شامل باغ و دو بنا مرکزی و شمالی و دارای تزئینات آجرکاری گچبری و نقاشی است و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. این باغ در شمار باغ های باستانی ایرانی اواخر زمان قاجار و اوایل زمان پهلوی اول است. روی دیوارهای داخلی بنا مرکزی طرح و نقاشیهایی منسوب به استاد نیز دیده می شود. استقرار کارگاه و فروشگاه فیروزه تراشی در باغ شادمانی که همزمان با اتمام مرمت فاز اول باغ انجام شد، از جمله جاذبه های جدید باغ شادمانی است؛ امری که خود گامی مهم در جهت شناسایی و شناخت این هنر – صنعت پر ارزش به گردشگران و علاقه مندان است.

کاروانسرای قاجاری

به غیر از جاذبه هایی از این شهر که مرهون وجود استاد کمال الملک است، با اندک فاصله ای از شهرستان فیروزه به کاروانسرای شوریاب دیگر جاذبه این شهرستان می رسیم. کاروانسرای کاملی از زمان قاجار باقی مانده که دارای یک پلان هشت و نیم در هشت مستطیل شکل است. عناصر عمده این بنا شامل چهار ایوان، چهار اصطبل، حیاط مرکزی و عناصر فرعی شامل شاه نشین، طاقچه ها و طبقات بالا و بخاری دیواری می شود. این کاروانسرا از جمله کاروانسراهای واقع شده در دشت با حیاط مرکزی است که به ترفند چهار ایوانی ساخته شده و ایوان های اطراف حیاط دو طبقه اند.
بد نیست به معادن فیروزه این ناحیه نیز نگاه گذرایی داشته باشیم. کهنه ترین اسنادی که در رابطه با فیروزه خراسان در شهرستان فیروزه سخن نقل کرده اند، کتاب هایی نظیر جهان نامه تالیف محمد بن بکران عرایس الجواهر و نفایس الاطایب تالیف ابوالقاسم عبدالله کای و تنسوخ نامه ایلخانی منتسب به خواجه نصیرالدین طوسی است. از دو روستای معدن بالا و معدن پایین در ۳۵ کیلومتری شهر فیروزه با کیفیتترین فیروزه جهان که همان فیروزه عجمی باشد، برداشت میشود. خوب است این را هم آگاهی بدارید که بازدید از معدن فیروزه با هماهنگی قبلی ممکن است. آب انبار روستای همت آباد، برج و باروی قلعه قدیمی روستای سرده و آب گرم روستای گرماب که همگی از توابع فیروزه هستند نیز از دیگر جاذبه های جهانگردی این ناحیه تلقی میشوند.

*****************************************

مسئول متن : كيانا ی.

ایرانگردی در بخش سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

تا مگر همچو صبا باز به کوی تو رسم
««« »»»
حاصلم دوش بجز ناله شبگير نبود

مهمان منزل کمال الملک

TT / 128 — TP / 15%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

تبلیغات