کوروش بزرگ چطور از جهان رفت


کوروش بزرگ چگونه از دنیا رفت

تصویر و عکس کوروش بزرگ چطور فوت کرد

در رابطه با میلاد و فوت و به طور کلی بیو گرافی کوروش کبیر روایات و قصه های زیادی حضور دارد. اما واقعا کوروش چطور فوت کرد؟ سایت آسمونی در این مقاله اطلاعات جامع و کاملی در رابطه با فوت کوروش بزرگ برای شما عزیزان تهیه و تنظیم کرده است که در ادامه می خوانید.

فوت کوروش بزرگ در حدود سال ۵۲۹ پیش از ولادت، در سال بیست‌وهشتم یا سی‌ام سلطنت او بر انشان و بیست‌ودوم پس از فتح پادشاهی ماد پیش آمد. روایات گوناگونی دربارهٔ فوت کورش حضور دارد. بیشتر مورخینی که در رابطه با فوت او نوشته‌اند آن را در جنگ با یکی از طوایف سکایی در شمال شرق کشورمان گزارش کرده‌اند. اما در رابطه با نام قومی که کورش در جنگ با آنان کشته شده یا جراحتی و بر تاثیر زخم آن کشته شد، اختلاف است. هرودوت آن را مشتمال و ماساژت نامیده، کتزیاس دربیک و برس کلدانی هم دها، که هر سه از اقوام سکایی بوده که در فاصلهٔ استان گرگان تا ورای دریای آرال و رود سیحون سکونت داشته‌اند. نتیجهٔ جنگ هم معلوم نیست. به‌گفتهٔ هرودوت سپاه کوروش شکست خورد، به‌گفتهٔ کتزیاس با مدد یکی از اقوام سکایی پیروز شد و به گفتهٔ استرابون هم پیروز شدند.

شکی نیست که کوروش مقدمات امر را برای تسخیر مصر فراهم کرده‌است ولی ابتدا بر آن شد مرزهای شمال شرقی امپراطوری اش را از تاخت و تاز اقوام چادرنشین ماساگت‌ها در امان بدارد. این تاخت و تازها زیان‌ها و مضرات گیراای بر ایرانیان شهرنشینی که عجین امپراطوری هخامنشی شده بودند وارد کرده بود.

هرودوت می‌گوید که کوروش با حیله به یکی از اردوگاه‌های ماساگت حمله‌ور شد و تمامی ساکنان آنجا را کشت. ولی پس از این جریان، قسمت اعظم نیروهای ماساگت تحت فرماندهی ملکه تومی‌ریس، شکست سنگینی بر ایرانیان وارد آوردند و کوروش کشته شد. سر بریدهٔ کوروش در یک پوست خیک که پر از خون انسانی بود انداخته شده تا وی عطش خون‌آشامی خود را تسکین دهد. هرودوت می‌نویسد این جنگ، خونین‌ترین نبردی بود که توسط «بربرها» انجام شده بود. بنابر گزارش مورخین یونانی، کوروش در جنگ با ماساگت‌ها ۲۰۰ هزار مرد نبردی را از دست داد که اغراق بارزی است.

از نظر داندامایف داستان‌های روایت شده توسط مورخین یونانی بیشتر از آنکه شرح یک رویداد قرار می داری باشند، رنگ و بوی یک رمان را دارند. اگرچه واقعیت دقیق فوت کوروش را نمی‌دانیم، اما معلوم است که او در پاسارگارد دفن شده‌است. این واقعیت امکان می دارد که گفته‌های هرودوت را دروغ جلوه دهد اما امکان می دارد جنازهٔ کوروش از دشمن پس گرفته شده و به پایتخت آورده شده باشد. ریچارد فرای می‌گوید شاید قصه هرودوت ساختگی است، اما گرفتن آسیای میانه توسط کوروش درست است زیرا دورترین شهری که در سغد حضور دارد، سایرس‌چَتا (سایروپولیس) نام دارد که گستردگی فتوحات شرقی او را ثابت می‌کند. کتزیاس می‌گوید که کمبوجیه باگاپاتس – یکی از درباریان – را همراه جسد کوروش به مهمانی دفن فرستاده‌است.

جابجایی جسد کوروش، یکی دیگر از نشانه‌های نادرست بودن جنگ کوروش با ماساگت‌هاست؛ زیرا چنانچه ملکه تومی‌ریس، کوروش را کشته و سر او را بریده باشد، چطور هخامنشیان توانسته‌اند با سپاهی شکست‌خورده جسد را از آنان پس بگیرند و آن را به داخل قسمت‌های داخلی کشورمان وارد کنند؟

در دوازدهم اوت ۵۳۰ پیش از ولادت، خانمی بابلی بنام «بورسیپه» زمینی را در نزدیکی دروازهٔ سنگ‌براق بنام یکی از خویشاوندانش کرد. تاریخ این لوحی گلی که به خط میخی اکدی نگاشته شده بود، «نهمین سال کورش، شاه کشورها» را نشان می‌داد. در سی و یکم همین سال در پایتخت بابل، فوت شدی بابلی الاغش را به فروش رساند. تاریخ این لوح مربوط به «سال شروع فرمانروایی کمبوجیه، شاه کشورها»ست. این دو سند که در ظاهر اهمیت چندانی ندارند، در واقع نشان می‌دهند که کوروش در فاصلهٔ بین ۱۲ تا ۳۱ اوت سال ۵۳۰ پیش از ولادت درگذشته‌است و یا حداقل، خبر فوت شد وی و بر تخت‌نشینی کمبوجیه در این تاریخ به بابل رسیده‌است.

روایت هرودوت

هرودوت کشته‌شدن کوروش بزرگ در جنگ با ماساژت‌ها محتمل‌ترین واقعه می‌داند. این نگاره، تاثیر الکساندر زیک، بردن سر کوروش نزد تهم‌رییش را نمایش داده است.

هرودوت مورخ یونانی نوشته که کورش پس از آن‌که بابل را فتح کرد برای مطیع کردن ماساژت‌ها که در شرق رود آراکس (سیحون) سکونت داشتند لشکرکشی کرد. وی ابتدا به فرمان‌روای ماساژت‌ها تهم‌رییش («تُمیریس) که بیوهٔ سلطان پیشینشان بود پیشنهاد عروسی داد اما او که آگاهی داشت مقصود کوروش تسلط بر سرزمین اوست نپذیرفت و کورش به قصد جنگ با او به سوی سیحون حرکت کرد. او در ابتدا با حیلهٔ نبردی توانست یک‌سوم سپاه ماساژت‌ها را از میان برد اما ملکه تمیریس با جمع‌آوری تمام قوای خود به او حمله‌ور شد و در نبردی سنگین به پیروزی رسید. بیشتر سپاه کورش از بین رفته و او نیز کشته شد. هرودوت با اشاره به این که حکایات متعددی در رابطه با فوت کوروش مطرح است و او آنکه به واقعیت نزدیک‌تر است را برگزیده معلوم می‌کند که خود نیز از صحت آن مطمئن نبوده‌است.

هرودوت می‌نویسد، راجع به رحلت کرد کوروش روایات مختلف است اما من شرحی را که بیشتر در نگاه ام معتبر می‌نماید نقل می‌کنم. کوروش در واپسین جنگ خود به قصد سرکوب قوم ماساگت (مشتمال و ماساژت) قومی از سکاها که با هجوم به مناطق مرزی کشورمان به قتل و غارت می‌پرداختند، به سمت شمال شرقی کشور حرکت کرد، میان مرز کشورمان و سرزمین سکاها رودخانه‌ای بود که لشگریان کوروش باید از آن عبور می‌کردند. هنگامی که کوروش به این رودخانه رسید، تهم‌رییش (تومیریس) ملکهٔ سکاها به او پیغام داد که برای جنگ دو راه جلو رو دارد یا از رودخانه عبور کند و در سرزمین سکاها به جنگ توجه بکنند و یا مجوز دهند که لشگریان سکا از رود عبور کرده و در خاک کشورمان به جنگ توجه بکنند. کوروش این دو پیشنهاد را با سرداران خود دربین قرار داد. بیشتر سرداران ایرانی، جنگ در خاک کشورمان را انتخاب کردند، اما کرزوس امپراتور سابق لیدیه و دایی مادر کوروش که تا انتها عمر، به عنوان یک مشاور به کوروش وفادار ماند، جنگ در سرزمین سکاها را ارائه داد. کوروش نظر کرزوس را پذیرفت و از رودخانه عبور کرد. اول عده‌ای از جنگاوران ماساگت‌ها به رهبری سپارگاپیس بچه ملکه، به دسته‌ای از سربازان لشکر کوروش که از بقیه جدا افتاده‌بودند، هجوم کرده و همه را به خاک هلاکت انداختند. پس از آن پیروزی آنها بر سفرهٔ طعام بازمانده از لشکر کوروش نشسته و با اشتیاق انبوه انقدر خوردند و آشامیدند که مست و بیهوش شدند. پارسیان در این هنگام وقت را غنیمت شمرده بر سر آنها ریختند و سپارگاپیس را اسیر کردند. سپارگاپیس زمانی به هوش آمد و خود را اسیر نگاه کرد، از کوروش استدعا کرد که غل و زنجیر از او بردارند. کوروش این تقاضا را اجابت کرد. زمانی دستان او آزاد شد، از شدت ننگ و عار خود را درجا کشت. پس از نبردی بین دو سپاه درگرفت که از جهات شدت و خشونت دربین سایر اقوام سابقه نداشت و سرانجام ماساگت‌ها شکست دادند و خود کوروش نیز کشته‌شد.

بروسوس (مورخ کلدانی) در ۲۸۰ پیش از ولادت آورده‌است که کوروش در جنگ با طوائف داهه (دها، یکی از عشایر سکایی) کشته شده‌است. از وعده کتزیاس پزشک دربار هخامنشی آمده‌است که کوروش در تاثیر جراحاتی که در جنگ با دربیک‌ها (به انگلیسی: Derbike) به او وارد آمده‌بود، کشته شده‌است. آنها فیل‌هایشان را ول کردند، اسب کوروش رم کرده و کوروش بر زمین افتاد. یکی از سربازان هندی که با دربیک‌ها متحد بودند، زوبینی به ران او انداخته‌است و کوروش را به خیمه‌اش بردند و او در تاثیر این زخم پس از سه روز درگذشته‌است.

این که هر سه قوم یاد شده، در بالا از طوایف سکاها بوده‌اند، نشان می‌دهد که واپسین جنگ‌های کوروش با طوایف سکاها بوده‌است اما به نوشته زرین‌کوب بعید به نظر می‌رسد که وی در این جنگ‌ها کشته شده‌باشد. مخصوصاً در روایت هرودوت بسیار بعید می‌رسد که باقیماندهٔ سپاه شکست خورده قادر باشند، جسد بدون سر او را برای دفن به پاسارگاد بیاورند. بر طبق روایت‌های گزنفون و استرابون این جنگ‌ها به کشته شدن کوروش منجر نشده‌است و وی به فوت نرمال ارتحال یافته‌است. در هر حال راجع به انتها کارش، هیچ روایتی را از روی قطع بر روایت دیگر، نمی‌توان ترجیح داد.

روایت کتزیاس

کتزیاس مورخ دیگر یونانی جنگ کورش را با قومی بنام دِربیک به پادشاهی آمُرّایوس گزارش کرده‌است. دربیک‌ها قادر بودند با فیل‌های نبردی خود سواره‌نظام ایرانیان را محاصره کرده و کوروش بزرگ از اسب به زیر افتاده و یک سرباز هندی – که از متحدین دربیک‌ها بودند- او را با زوبینی که به رانش می‌خورد، مجروح می‌کند. روز بعد «آمورگِس» سلطان سکائی به مدد ایرانیان آمده و آن‌ها فاتح شده و دربیک‌ها مطیع می‌شوند اما کورش چندین روز بعد پس از وصیت به اطرافیان خود و تعیین کمبوجیه به عنوان جانشین خود می‌میرد.

روایت برس کلدانی

از بروسوس مورخ کلدانی نقل وعده شده که کوروش در جنگ با قوم داها کشته شد. دها از اقوام ساکن پیرامون استان گرگان بوده‌اند.

روایت تروگ پمپه‌ای

تروگ پمپه‌ای مورخ رومی هم روایتی شبیه هرودوت را اتخاذ کرده با این فرق که می‌نویسد سپاه ۲۰۰ هزار نفرهٔ کوروش در گردنه‌های کوهستان به محاصرهٔ سپاه ملکه ماساژت‌ها درآمده و تمامی آن‌ها از بین رفته، حتی یک نفر هم زنده نمی‌ماند تا خبر این واقعه را ایرانیان برساند.

روایت گزنفون

کسنوفون مورخ یونانی فوت کورش را در کتاب کوروش‌نامه به شکل نرمال و در پارس گزارش داده. به گفتهٔ او کورش در استراحت کن از فوت خود مطلع می‌شود و پس از نیایش و وصیت‌هایی به نزدیکان و دوستان و بزرگان کشور از دنیا می‌رود. روایت کسنوفون در رابطه با فوت کورش به داستان‌های اساطیری مربوط به فوت کیخسرو سلطان کیانی شباهت دارد.

— ضمن تشکر از حسن انتخاب شما، لطفا با نظرات خود به ما در پيشرفت خدمات به شما کاربر عزيز، کمک کنيد —

نگارش از : شايان ی.

تاریخ و تمدن در بخش فرهنگی و هنری سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

آن جا که کار صومعه را جلوه می‌دهند
««« »»»
ناقوس دير راهب و نام صليب هست

کوروش بزرگ چطور از جهان رفت

TT / 223 — TP / 14%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال