آیا حفظ نظام هم یک قاعده فقهی است؟


آیا حفظ نظام هم یک قاعده فقهی است؟

بر فرض وجوب تشکیل نظام ، آیا واقعا حفظ آن واجب است و آیا واقعا وجوب حفظ نظام اسلامی یک مسئله فقهی است؟

تصویر و عکس آیا واقعا حفظ نظام هم یک قاعده فقهی است؟

به اعلان سرزه و به نقل از خبرگزاری «حوزه» آیت الله سید احمد خاتمی از اساتید حوزه علمیه قم در ادامه تبیین موضوع «فقه حکومتی»به وارسی نخستین قاعده از قواعد حکومتی فقه توجه کرد.

خوبش هایی از درس این استاد حوزه در ذیل می آید؛

عن مولانا ابی عبدالله جعفر بن محمد الصادق علیهما السلام: «من کان عاقلا کان له دین و من کان له دین دخل الجنه».

ای کاش در صغری و کبری در علم منطق این مثال ها را سبک می کردند.

«آدم های تهیه کند ورز راهی جز دین را گزینش نمی کنند. دین آدرس سعادت است».

نخستین قاعده از قواعد حکومتی فقه:

«قاعده حفظ نظام» ؛

در چندین مقوله موضوع دارد:

۱- ما المراد من النظام؟

۲- اثبات قاعده مذکور

۳- ادله وجوب حفظ نظام

۴- کیفیت حفظ نظام

اول: مراد از نظام کدام است؟

در تحلیل «نظام» چنین نقل کرده اند؛ احکام ، مقررات ، قواعد ، سنن یا نوامیسی که قوا و انتظام چیزی بر آن بنا نهاده شده است. نظام به معنای سامان دهی چیزی است.

این موضوع در دو حوزه فردی و اجتماعی مطرح است. در حوزه فردی می گوئیم هرچیزی که سبب آشفتگی نظام حیات بشود مشروع نیست. در مقدمات دلیل انسداد می گوئیم «المقدمه الاولی: ان لنا علما اجمالیا بالثبوت التکالیف کثیرا فی الشریعه» . المقدمه الثانیه : ما راه به معصوم نداریم و حتی آدم های در وقت معصوم به راحتی دسترسی نداشتند. (قصه شیعه امام راستگو علیه السلام که همسرش را سه طلاقه کرد و پشیمان شد و آمد مدینه نزد حضرت و نقل کردند ایشان تبعید به پیرامون شده اند و بالاخره با یک نقشه ای قادر بود به محضر ایشان برسد و حضرت بدون اینکه سخنی نقل بکنید جوابش را فرمودند از همین قبیل است.)

طریق علمی هم منسد است.

هم چنین باید به گونه ای وظیفه را به انجام برسانیم، یعنی یا باید تقلید کنیم یا برائت را جاری کنیم یا اینکه احتیاط کنیم.

تقلید از مجتهد قائل به انفتاح مجاز نیست ( به خاطر نبود جواز تقلید مجتهد از مجتهد) و اجرای برائت هم در همه نکات خروج از دین را درپی دارد.

احتیاط هم در همه نکات مجاز نیست چون سبب آشفتگی نظام می شود.

در مقدمه بعدی می گوئیم، امر دائر می شود بین اخذ به مظنون یا موهوم و روشن است اخذ به مظنون باید کرد.

خروجی مقدمات انسداد، حجیّت مطلق همه ظنون است که یا به صورت کشف است یا بصورت حکم.

*معنای سیاسی نظام

اما نظام یک معنایی در حوزه سیاسی دارد که ما اسمش را «حکومت» قرار میدهیم.

اما الثانی: اثبات قاعده مذکور

آیا واقعا حفظ حکومت اسلامی و نظام اسلامی واجب است یا خیر؟

یک موضوع این است که آیا واقعا نظام اسلامی را باید تشکیل داد یا خیر؟

ما قبلا در موضوع ولایت فقیه اثبات کردیم که تشکیل نظام اسلامی واجب است، الآن موضوع می کنیم بر فرض وجوب تشکیل نظام ، آیا واقعا حفظ آن واجب است یا خیر؟، این یک موضوع فقهی است، اما آیا واقعا وجوب حفظ نظام اسلامی یک مسئله فقهی است؟

ما مدعی هستیم این یک قاعده است به این اظهار که قاعده فقهی واژه از آن است مبنای کلی که دارای زیر کلکسیون است مانند قاعده لا حرج که وضوی حرجی و روزه حرجی و سائر موضوعات حرجی را در بر می گیرد.

آیا واقعا قاعده حفظ نظام هم یک قاعده فقهی است؟ ( قبلا نقل کردیم قواعد فقهی امور توقیفیه نیستند که محدود باشند بنابر این شمار قواعد فقهی متغیر است )

اما الثالث: ادله وجوب حفظ نظام

فروع کثیری در فقه داریم که چنانچه کسی در این ها تأمل کند به این قاعده می رسد.

فرع اول:

چنانچه امکان هست باید فقیه به حکومت برسد و چنانچه ممکن نبود از بین عدول المؤمنین یک نفر حاکم باشد و چنانچه این هم نمی شود لا اقل از بین فساق المؤمنین یک نفر متصدی حکومت می شود.

فرع دوم:

در مکاسب آمده است ، فروش سلاح به دشمنان مجاز نیست، زیرا سبب تقویت آن ها می شود، اما چنانچه یک دشمنی قوی بود و ما راهی نداشتیم جز اینکه دشمن ضعیفی را جلو بیاندازیم آیا واقعا می شود به او سلاح به فروش رساند؟

آیت الله روح الله خمینی فرموده اند نه تنها مجاز است، بلکه باید رایگان هم به آن ها سلاح داد.

فرع سوم:

از نکات مصرف زکات «فی سبیل الله » است و شیخ سودمند در مقنعه نقل میکنید؛ یکی از مصادیقش اقامه نظام دین است.

فرع چهارم:

سوره انفال آیه ۶۰ نقل میکنید؛ درمقابل دشمنان خودتان را مقتدر سازید تا بازدارندگی بوجود آورد و بدون تردید هرچه بر اقتدار نظام اسلامی اضافه شود بر اقتدار دین اضافه میکند.

فرع پنجم:

ایذاء پدر و مادر حرام است و سبب عاق می شود و احسان به آن ها پس از توحید آمده است و پس از شرک هم عقوق پدر و مادر قرار دارد. حالا چنانچه با رفتن بچه به جبهه، پدر و مادر آزار داده میشوند، اما لزوم دارد و باید برود، فقها می گویند واجب است که برود و حکم حرمت ایذاء نابود میشود.

شرح تبصرة المتعلمین (للآغا ضیاء)، ج ۴، ص: ۳۳۸

لا إشکال فی وجوب الدفاع مع نبود قیام من به الکفایة، حتى مع منع والدیه على وجه یتأذیان بمخالفته إیاهما، لأهمیة حفظ بیضة الإسلام و نوع المسلمین من حرمة أذى الوالدین…

فرع ششم:

تمام ادله ای که جهاد با مال و جان را ترغیب می کنند گویای وجوب حفظ نظام اسلامی است.

مرادف قاعده حفظ نظام ؛ عنوان حفظ بیضه الاسلام است که در موسوعه فقه اسلامی جلد ۲۱ از ص ۴۵۸ مطرح شده است.

– براى بالا بردن سطح کيفي سايت سرزه لطفا نظرات خود را در انتهاى صفحه براى ما بفرستيد –

گردآوری توسط : پرويز ظ.

حوزه در بخش اخبار سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

مقيم حلقه ذکر است دل بدان اميد
««« »»»
که حلقه‌ای ز سر زلف يار بگشايد

آیا حفظ نظام هم یک قاعده فقهی است؟

TT / 151 — TP / 16%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال