فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدامین یک اولویت دارد؟ (۱) (۵ عکس)


فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدام یک اولویت دارد؟ (۱)

فساد گسترده و بی سابقه به لحاظ حجم و سازمان یافتگی در چه بسترهایی بوجود آمده است و دلایل و عوامل عمده آن چه بوده است؟ و برای رویارویی با آن چه راهبردهایی باید مورد توجه جامعه و حکومت قرار گیرد؟
ماهنامه نسیم بیداری – جناب سعید حجاریان: وقتی «محسن صفایی فراهانی» گفت آنچه در دوره احمدی نژاد رخ داد، غارت سازمان یافته بود و این خوب ترین توصیف درباره دولت نهم و دهم بود. دلیل آن همه فساد چه بود؟ در رابطه با موضوع فساد در دوره دولت نهم و دهم که هر از چندی موارد بهت آور و باور نکردنی ای از آن درز می کند و رسانه ها هم به فراخور شرایطی که با آن مواجه اند به آن توجه میکنند و افکار عمومی نیز در این رابطه به شدت تحت اثر قرار می گیرد، بسیار سخن می توان گفت اما مشخصا اثرات گسترده فساد در خرابی اعتماد عمومی جامعه و نابود شدن سرمایه های اجتماعی بحثی است که برای کنکاش اطراف آن باید وارسیهای بیشتری انجام بشود.

فساد گسترده و بی سابقه به لحاظ حجم و سازمان یافتگی در چه بسترهایی بوجود آمده است و دلایل و عوامل عمده آن چه بوده است؟ و برای رویارویی با آن چه راهبردهایی باید مورد توجه جامعه و حکومت قرار گیرد؟

در نوشتار جلو رو تلاش شده حتی المقدور به این سوالها پاسخ داده شود. بسیاری از شما مخاطبان، «قلعه جانداران» جورج اورول را خوانده اید. در آن قصه گروهی از جانداران انقلاب می کنند تا نظام موجود را تغییر دهند. پس از انقلاب خود همان ها که انقلاب کرده اند دچار فساد می شوند و همان کارهایی را می کنند که قبلی ها می کردند. امکان می دارد بعضی از فسادها از دوره پیش به دوره بعد رسانده شده باشد، مانند بسیاری از فسادها که از دولت پیش به این دولت کشانده شد و امروز دامان این دولت را هم گرفته است؛ همین داستان «فیش های حقوقی».

تصویر و عکس شماره ۱ ⇩
تصویر و عکس فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدام یک اولویت دارد؟ (1)

«ماکس وبر» نقل میکنید کسانی که حواری بوده اند روزی واسال (زمین دار) می شوند. اتحاد جماهیر شوروی همین طور بود. در زمان نبرد بین المللی دوم بسیار کشته داد اما کشور تقریبا سلامت ماند. پس از نبرد بود که کم کم در کشور، فساد رواج پیدا کرد. پس از نبرد، طبقه جدید ایجاد شد. علاوه بر اتحاد جماهیر شوروی، در یوگسلاوی – زمان ژنرال تیتو – هم چنین فعل و انفعالی رخ داد و به دنبال بروز فساد، طبقه تازه ای ایجاد شد، طبقه ای که می شد به آن بورژوازی دولتی یا طبقه حاکمان گفت. برای پیدایش چنین طبقه ای، بسیاری از اخلاقیات زیر پا قرار داده شد. حتی کا.گ.ب در ایجاد چنین طبقه ای بسیار نقش ایفا کرد.

حیدر علی اف که عضو دفتر سیاسی حزب حاکم شوروی و رییس جمهور یکی از جمهوری های آن بود، در دهه ۹۰ تولدی پیش از فروپاشی به کشورمان مسافرت می کند تا به پابوس امام رضا برود!م او یک نمونه از ده ها و احتمالا هم صدها نمونه از چرخش در محیط پس از فروپاشی و شکست انقلاب کمونیستی است. ایدئولوژی کمونیستی نهایتا شکست خورد و جای آن را تفکری مبتنی بر گرایش سرمایه داری گرفت. گرایشی که انقلاب اساسا برای نفی آن بر پا شده بود. شکست انقلاب در شرایطی رخ می دهد که کل جامعه از آن ایدئولوژی برگشته باشد.

همین جناب مرد حیدر علی اف از غزل حماسی حیدر بابای استاد شهریار سوءاستفاده می کند و مدعی می شود استاد شهریار غزل را در وصف او سروده است. یعنی شخصیت حیدر بابا در غزل شهریار، خود او، حیدر علی اف است! دستور می دهد از روی آن سرود بسازند و با ارکستر سمفونیک در مجامع مجلسی بنوازند. او با استناد به این غزل خودش را بابای ترک ها شناساند در حالی که نوشته غزل حیدر بابا مذهبی است اما او در دوره کمونیستی از آن به سود خود بهره برد.

در نظام های سرمایه داری غرب هم فساد هست اما فساد در آنجا طبق قواعدی مهار شده است و ترفند های اخذ مالیات قادر بوده است ثروت ها را مهار کند. در آن نظام ها می گویند کارآفرین باشد، اما رانت خوار (رانتیر) نباش. متاسفانه ما در کشورمان کارآفرین را به «رانت خوار» مبدل کرده ایم. هر چه کارآفرین داشته ایم همه را به رانت خواری سوق داده ایم. می خواهم نقل بکنیم از طرف حکومت «رانش» پیش آمده است. آنها به سمت رانت خوار شدن سوق داده شده اند.

فرد کارآفرین در شرایط اقتصادی پیش آمده در دولت پیش متوجه شد اگر کارگر استخدام کند، شرایط برایش سخت می شود و به خاک مشکی می نشیند چون بروکراسی بر سر راه او را بالا برده اند. باید مالیات توجه کرد کند. گروهی بر سر راهش قرار می گیرند که هر یک سهمی برای خود مطالبه می کنند و از این دست قضایا؛ پس ترجیح داده به جای کارآفرینی رانت خواری کند. به جای ایجاد شغل و استخدام کارگر و کلی حرص و جوش خوردن، دستش را در جیب قرار بدهد و با این و آن تصویر و عکس بگیرد و از مواهب رانت خوشی ببرد!

در اینجا حکومت خودش واسطه گری می کند. نرمال است در چنین شرایطی کارآفرین هم ترجیح می دهد از طریق رانت و با اخذ مجوز از دولت به واسطه گری سرگرم شود. دیگر هیچ معامله یا معاهده ای شفاف نیست. در چنین شرایطی واسطه ها فعال می شوند و واسطه های درشت و کلان از رانت های خاصتری برخوردار می شوند. به ویژه اگر به دستاویز دور زدن تحریم ها، پای به فروش رسان نفت قاچاق هم به میان بیاید، در چنین حالتی «بابک زنجانی» ظهور می کند.

او مولود چنین شرایطی است. او کارآفرین نیست بلکه یک رانت خوار است. پیش از آن اگر خاطرتان باشد یک سرمایه گذار را که در خوزستان کارآفرینی کرده بود و ده ها و صدها شغل ایجاد و صدها و احتمالا هزاران کارگر را استخدام کرده بود، اعدام کرده بودند. پس از آن بود که سرمایه گذاران ترجیح دادند به جای کارآفرینی، رانت خواری کنند. آنها آن اعدام و سرانجام آن کارآفرین را نگاه کردند، ترجیح دادند بابک زنجانی بشوند. برای شان اینشکلی بهتر بود. گرفتاری ای انتظارشان را نمی کشید و تازه امکان داشت تجلیل هم بشوند؛ کاری که دولت سابق برای بابک زنجانی به انجام رساند؛ تا مکانی که تلاش شد او را الگوی اقتصادی هم گذارند.

تصویر و عکس شماره ۲ ⇩تصویر و عکس فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدام یک اولویت دارد؟ (1)

باید گفت در اینجا توانایی ای وجود دارد که می راند. به این معنا که سهم نفت در درآمد کلی بالاست. در رژیم های توسعه یافته غربی اینچنین نیست. در آنجا به فرد می گویند برو درآمد حاصل کن، کارآفرین باش، بشو «برند زاکربرگ» و میلیاردر شو، پول و ثروتت را هم نگه دار برای خودت اما مالیات بر درآمدت را به دولت بپرداز، کارت و درآمدت را داشته باش اما مالیات بر درآمدت را حتما توجه کرد کن.

در اینجا متاسفانه همه راه ها را برای فرار مالیاتی باز قرار داده ایم، همه راه ها برای فساد باز است، هزار راه برای فساد گشوده ایم، بعد سؤال میکنیم به چه دلیل کارآفرین نداریم؟ معضل ما این است که سرمایه دار ما، سرمایه دار عقب مانده است. سرمایه دار عقب مانده دلال صفت است. بینید به کارخانه هایی که به محض بروز بحران اقتصادی، تعطیل و به دنبال آن کارگران شان بی کار شدند. همین تعطیلی سبب فساد گسترده در شهرها شد. فساد به خیابان آمد و از آن پس جزیی از چهره شهر شده است. حالا در سر هر چهار راه انبوهی معتاد می بینید، خردسالان دستفروش، خردسالان کار، بانوان دوره گرد و ده ها مورد از این دست…

اعطای رانت به گروهی، سبب بی انگیزگی در سرمایه گذاران برای کارآفرینی شده است. کارخانه داران باید تاوان توزیع رانت را بدهند؛ پول در مکانی دیگر می گردد و کارخانه بدون پول تعطیل می شود. نرمال است که کارگر بی کار بالا برده میشود، کودک و جوان آن خانواده تحت فشار قرار می گیرند و بحران ایجاد میشود. رواج فحشا از نکاتی است که از مین همین فساد رانت پدید آمده است. چون سرمایه دار کار بوجود نیاورده و ترجیح داده است با پشتوانه دولتی و با تکیه به رانت، کار بدون ریسک به انجام رساند و همان رانت، در نهایت کارخانه ها را یکی پس از دیگری تعطیل کرده است.

معضل باید از بالا حل می شده است تا اینچنین به پایین سرریز نشود. به دلیل فشار سیاسی، شیوه تخصیص منابع در کشورمان به شکل اشتباه صورت می گیرد. بودجه فرهنگی بسیج چندین برابر بودجه وزارت ارشاد است. بسیاری از نهادهای وابسته به حکومت را می توان برشمرد که از بودجه دولتی بهره میگیرند بی آنکه مددی به پیشرفت شرایط جامعه کنند. انواع مختلف بنیاد وجود دارد که جز فعالیت بازرگانی هیچ کاری نمی کنند. بسیاری از این بنیادها و نهادها در قم کارشان چاپ و توزیع کتاب و پوستر است؛ کتاب ها و پوسترهایی که عمدتا در مراکز دولتی توزیع می شوند!

فساد سیاسی سبب پیدایش چنین رانت هایی می شود؛ مجلس در واپسین روز و ساعات انتهاای اش، چندین مصوبه روی دست دولت روحانی گذاشت. یکی از آنها افزودن یک روز دیگر به تعطیلات مجلسی بود. روز شروع امامت حضرت مهدی! این مصوبه واقعا از سر دلسوزی بود؟ با تعطیل کردن یک روز دیگر، فقط به حجم تعطیلات مجلسی ما اضافه شد. آن مجلس نه تنها مددی به چابکی دولت نکرد که بیشتر می درخواست آن را کُند کند!

مدام بحث بوده بر سر تقدم توسعه سیاسی بر توسعه اقتصادی؛ حالا می گوییم آن به کنار اما رفع فساد سیاسی بر رفع فساد اقتصادی حتی مقدم است. این را یقینی می شود گفت. اگر پیش تر بر سر تقدم توسعه سیاسی بر توسعه اقتصادی مناقشه بود، حالا بر سر تقدم رفع فساد سیاسی بر فساد اقتصادی هیچ مناقشه ای در کار نیست.

تصویر و عکس شماره ۳ ⇩تصویر و عکس فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدام یک اولویت دارد؟ (1)

کشور ما مستعد فساد است، رانت، نفت در دولت پیش فساد بوجود آورد و آن، فساد به دولت جدید به ارث رسید. روی کار آمدن «محمود احمدی نژاد» و همچنین مجلس هفتم همه در پیدایش آن وضعیت موثر بوده اند. مدام پس از انقلاب نقل شده «تقدم تعهد بر تخصص» اما به راستی کدام تعهد؟! بیوگرافی وزرای کابینه احمدی نژاد را که خوانید، متوجه می شوید تا چه اندازه آنها متعهد بوده اند. آن از سوابق مرد دانشجو که می شود وزیر علوم! آن از سوابق مرد کردان که می شود وزیر کشور! آن از سوابق مرد بقایی که می شود معاون اجرایی رییس جمهور. آن از سوابق مرد رحیمی که می شود معاون نخست رییس جمهور! و ده ها نمونه دیگر.

مرد «احمد توکلی» اگر می خواهد کاری در زمینه پیش گیری از فساد بکند، واقعا ریشه یابی کند که به چه دلیل وضع چنین شده است؟ چه اتفاقی افتاده که این قدر فساد در همه ارکان ریشه دوانده است؟ بی تردید او به سیاست خواهد رسید. یقینا این رخ خواهد داد. البته وقتی ایشان به ریشه فساد در سیاست رسید، ترجیح می دهد سکوت کند با این استدلال که امکان می دارد نظام تضعیف شود و به مصلحت نیست!

همین مصلحت گریه نکن هاست که مانع رفع فساد می شود. نمونه ای مثال می خانمم؛ مرد موسوی خوئینی ها مشاور رهبر بود. در همان زمان، نشریه سلام را هم انتشار میداد، پیش از آن هم دادستان کل کشور بود. نقل میکنید در آن وقت نزد سیستم های دولتی فرد ناشناسی نبودم. روزی برای دریافت سهمیه کاغذ نشریه به اداره مربوطه مراجعه کردم، مسئول آن اداره از من رشوه درخواست. از من دادستان سابق و مشاور رهبر، آن هم بی هیچ شرم و حیا یا به وحشت افت و واهمه ای!

وقتی یک مسئول دولتی حیا را قورت می دهد و آشکارا از یک مقام مجلسی حکومتی رشوه طلب می کند پیداست که فساد در حال گسترش است و باید برای آن فکری کرد. این موضوع را ایشان برای من تمجید کرد و همان موقع باور داشت باید برای جلو گیری از فساد فکری کرد. منظورش فکری در سطح حکومت بود تا فساد همه گیر نشود.

در غرب اداره مالیات، مانند پلیس است. در صورت فرار اشخاص از مالیات قادر هست به منزل آنها وارد شود و هر چه را که شناسایی کرد به نفع دولت (یعنی خزانه ملی) است، ضبط کند. عین پلیس، مامور جلب دارد. مامور احضار دارد. ضابطین آن قادر هستند بازجویی کنند. دقیقا عین پلیس اختیارات قانونی دارد. عین پلیس قادر هست سر زده هر جا و هر زمان که اراده کرد وارد شود و هر مدرکی که درخواست جمع آوری کند.

اداره مالیات در آن کشورها یک رکن بسیار اهمیتی می دارد. به هیچ فرد نامداری هم رحم نمی کند. «لیونل مسی» همراه با پدرش همین چندین هفته گذشته به دادگاه احضار و به ۲۱ ماه زندان محکوم شد. او علاوه بر اینکه عین همان مبلغ را باید توجه بکند، جریمه اش را نیز باید بدهد. آنجا با هیچ کس بر سر مالیات مزاح ندارند.

نمونه بزرگتر برخورد با مفسدین در «فیفا» و «یوفا» است. «سپ بلاتر» و همدستانش در فیفا، همراه با «میشل پلاتینی» در یوفا همه از کار بی کار و تحت پی گرد قرار گرفتند. شبکه گسترده مافیایی شان از هم پاشید و ده ها گزارش از آن واقعه انتشار داده شد. با این اقدام از فساد سیستماتیکی که سال ها در فیفا و یوفا، با میلیون ها دلار گردش مالی لانه کرده بود پرده برداشته شد.

تصویر و عکس شماره ۴ ⇩تصویر و عکس فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدام یک اولویت دارد؟ (1)

می خواهم نقل بکنیم سیستم های نظارتی در غرب قدرت عمل دارند، قادر هستند به مدارک دست پیدا کنند. پژوهش کنند. بازجویی کنند و در نهایت دستگیر و محاکمه کنند. در جوار همه این اقدامات، خبررسانی در سطح گسترده هم برای افکار عمومی و پیش گیری از خدشه به اعتماد عمومی وجود دارد.

آنها چهره و هویت اشخاص خاطی را مخفی نگه نمی دارند، به تصور اینکه صلاح نیست و به مصلحت نیست. چه رییس مجلس، چه رییس جمهور و چه حتی بچه سلطان، هیچ تفاوتی ندارند. باید در سطح گسترده خبر دهی و شفاف سازی شود تا این چنین، دموکراسی زیان نگاه نکند.

حکومت های دموکراتیک مشروعیت شان را بر اساس اعتماد عمومی به دست آورده اند و برای سلامت نگاه داشتن آن، از هیچ کوششی دریغ نمی کنند. اگر دوست داشتنیترین فرد آن جامعه هم دچار فساد اقتصادی شود، باید تاوانش را توجه بکند همانگونه که لیونل مسی توجه کرد. پیش تر از آن افرادی نظیر نیکولا سارکوزی رییس جمهور سابق کشور فرانسه، رییس مجلس عوام بریتانیا، رییس جمهور کشور آلمان و داماد سلطان اسپانیا در نکاتی شبیه تحت تعقیب و بازجویی قرار گرفته اند که برخی از آنها مجبور به کناره گیری و البته توجه کرد جریمه شده اند.

«اولی هوینس» مدیرعامل باشگاه پولدار و محبوب «بایرن مونیخ» به دنبال فرار مالیاتی دستگیر و محاکمه شد و به زندان افتاد . اینها فقط نمونه هایی از اقتدار و استقلال دستگاه مالیاتی در غرب است که قادر هست به عنوان یک اهرم قوی بازدارنده فساد عمل کند. گفتمان از سخت و سخت بودن قوانین و قوانین برای رفع فساد در چنین کشورهایی است و البته چگونگی اجرای درست و بی ملاحظه آن.

دموکراسی برای این است که جلوی فساد سیاسی را بگیرد. در کشورهایی که هم قانون برای پیش گیری از فساد وضع شده و هم اجراکننده قانون سلامت است و آن را درست اجرا می کند، محال است بتوانید به مامور مالیاتی رشوه بدهید. آنجا ده ها کانال تلویزیونی و رادیویی، نشریه و سایت خبری هست که مدام در حال خبر دهی اند و مردمان را از این رهگذر آگاه نگاه می دارند. مطبوعات و رسانه های آزاد از وسایل دموکراسی است؛ اگر نقل میشود دموکراسی، نه به این خاطر است که وسایل آن مانع فساد سیاسی می شود و اصلا دموکراسی برای همین است.

تصویر و عکس شماره ۵ ⇩تصویر و عکس فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدام یک اولویت دارد؟ (1)

مرد «فرشاد مومنی» نقل میکنید در جهان فقط هشت کشور وجود دارد که از ما فاسدترند. این یعنی ما به دلیل فساد در پایان جدول کشورهای جهان قرار گرفته ایم! اطمینان داشته باشید که حتما شاخص دموکراسی در این کشورها پایین تر از دیگران است. با ذکر مثالی ادامه می دهم، با مجوز شورای مناسب انقلاب فرهنگی، به یکی از روحانیون قم مجوز تاسیس تلویزیون اختصاصی داده اند. دفترش را هم در آن شهر دایر کرده اند. آیا واقعا چنین اجازه ای هم به مرد روحانی، رییس جمهور می دهند تا او بتواند تلویزیون دایر کند؟ لابد متوجه شده اید که حتی قرار نمیدهند حرف هایش از تلویزیون انتشار داده شود.

این قصه در کشورمان ریشه دار است. تبعیض در اجرای قانون را به چه صورت می توان تحلیل کرد؟ یک فرد را به دلیل ربودن ۵ دانه نارنج به ۲ سال حبس، ۷۰ تازیانه و رد مال محکوم کرده اند! این را به هیچ نحو نمی شود توضیح داد. این حکم را قرار بدهید کنار احکام صادر شده برای افرادی با سرقتهای نجومی که به دارایی های ملی سرقت زده اند. به چه صورت می توان آن را فهم کرد؟

نقل میشود انتقاد نمی شود کرد، من نقل میکنیم اما افشا که می شود کرد. رسوا سازی سبب می شود که عده ای دست و پایشان را جمع کنند چون متوجه می شوند اعمال شان زیر ذره بین است، به ویژه با وجود رسانه های آنلاین که فراگیر شده است، اشخاص مترصد فساد، متوجه اند که از راه های گونان اخبار به گوش مردمان می رسد و آنان با دسترسی به حجم زیاد اطلاعات قادر هستند آن را روی دایره بریزند و کوس بی آبرویی مفسدان را به صدا درآوردند. همین مکانیسم افشا، قدرت بازدارندگی دارد و قادر هست مانع فساد شود.

ادامه دارد…

__________________

تهیه و تدوین: فرخ ز.

مهارت های زندگی در بخش خانه و خانواده سايت سرزه

بیت انتخابی از دیوان حافظ :

ای صبا بر ساقی بزم اتابک عرضه دار
««« »»»
تا از آن جام زرافشان جرعه‌ای بخشد به من

فساد سیاسی یا اقتصادی؛ دفع کدامین یک اولویت دارد؟ (۱) (۵ عکس)

TT / 446 — TP / 15%

با دیگران به اشتراک بگذارید

[ منبع این خبر سایت سرزه می باشد. ]

در صورتی که در خبر منتشر شده تخلفی مشاهده میکنید و یا نیاز به ارتباط با مسئول سایت جوونی | جدیدترین اخبار روز ایران و دنیا دارید روی این قسمت کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات

دانلود سریال خارجی

دانلود فیلم ایرانی

دانلود فیلم خارجی

دانلود فیلم و سریال